Sheekh C/qaadir Nuur Faarax
Sheekh Ahmed Cabdi Samed
Sheekh Cabdi Qani Qorane

Culimada ayaa waxay ka hadleen mawaadiic kala duwan iyaga oo ka haqab tiray jaaliyada Soomaaliyeed ee ku nool qurbaha oo si Live ah nadwada Culimada ugala socday qolka Somali Islamic al-Taqwa Nework iyo qolka 114  ee  Tele conference-ka USA / Canada

Muxaadardii ugu horeysay ayaa waxaa galay Fadiilat Sheekh Al-waalid Cabdul Qaadir Nuur Faarax waxaan uu Sheekhu aad ugu dheeraaday cabsida Alle iyo in Soomaalida ay Alle u laabtaan kana baxaan qabiileysiga iyo kooxeysiga .

Sheekh Al-Waalid C/qaadir Nuur Faarax ayaa kula dardaarmay  in laga shaqeeyo walaaltinimada iyo danta guud ee Ummada Soomaaliyeed oo ay maanta ku habsatay dhibaatooyin badan.

Sheekh Al-waalid  Cabdul qaadir Nuur Faarax ayaa mahad celin iyo duco u gudbiyey walaalaha Maamula qolka Somali Islamic al-Taqwa Nework iyo qolka 114  ee  Tele conderenceka USA / Canada kuwaas oo u taagan fidinta iyo wacyi galin dadka ku soo qaxay dhulalka gaalada .

Halkan ka dhageyso muxaadaradii Sh. C/Qaadir Nuur Faarax

Dardaaran waalid

Muxaadarda labaad ayaa waxaa galay Sheekh Axmed CabdiSamed wuxuuna ka hadlay waxyaabaha ay gaar la tahay diinta Islaamka wuxuuna Sheekh Axmed Cabdi samed aad ugu dheeraaday wanaaga Islaamka iyo sida Islaamka uu kaamil u yahay oo uu alle noogu nimceeyey.

Halkan ka dhageyso muxaadaradii Sh. Axmed C/samad

Khasaa’ista Islaamka

Muxaadaradii 3aaad ayaa waxaa isana galay Sheekh Cabdiqani Qorane waxaana uu ka hadlay tilmaamaha lagu yaqaan khawaarijtii hore iyo tan danbe ee casriga ah wuxuuna Sheekh Cabdi qani faahfaahin ka bixiyey khatarta Khawaarijta iyo sida ay u kala dhantaaleen umada Islaamka ah laga soo bilaabo wakhtigii saxaabada ilaa haatan.

Halkan ka dhageyso muxaadaradii Sh. C/qani Qorane

Tilmaamaha khawaarijta

Nadwada ayaa waxaa kale oo xalay ka qeyb gali lahaa Sheekh Dr Ahmed Daahir Áweys,Sheekh Yuusuf Aden ,Sh Cabdiraxiim C/Laahi Abul Cayneyn iyo culumo kale balse aysan suurto galin iyada oo laga yaabo in culumo kale ay caawa ka qeyb galaan Nadwada.

somalimirror.com/halgan.net

Sheekha ayaa muxaadaradiisa isbarbar dhig ku sameynaya tilmaamaha diinteenna xaniifka ah iyo ficillada gurracan ee ay xarakada Alshabaab faraha kula jiraan isagoo nasaa’ix gaar ah u jeediyay da’yarta khayr doonka ah ee ku kadsoomay afkaarahaas qalloocan. Kumannaan dad ah oo ku kala dhaqan dalalka Yurub, Australia iyo waqooyiga Ameerika ayaa ka faa’iideystay muxaadarada Sheekh Amxed kuwaas oo kala socday aaladda Paltalk-ga iyo khadadka telefoonnada.

Halkan hoose ka dhageyso muxaadaradii Sh. Axmed ka jeediyay qolka Altaqwaa iyo khadka 114

Sixidda Afkaarta Khaldan Sh Axmed Cabdisamad

ama halkan ka daalaco.

http://somalimirror.com/audio/index.htm

Ka qeyb qaado Dhismaha Masjidka Al-Rowda

Waxaa maanta oo ay taariikhdu tahay 09/04/2009 si rasmi ah uga furmay magaalada oslo ee xarunta wadanka norway Mu’tamarkii islaamiga ahaa ee wadanka Norway oo uu soo qaban qaabiyay TAWFIIQ ISLAMIC CENTER xilliga fasaxa ee THE EASTER-ka ama Påske. Sanadkan cinwaanka shirka ayaa waxa uu xambaarsan yahay xaaladda ka taagan wadanka Soomaaliya & guud ahaan wadamada islaamiga ah cinwaanka Mu’tamarka waxaa loogu magacdaray ””DIINTA OOGA OO HA KU KALA TAGINA ”” waxaana saaka uu si rasmi ah uga furmay Hoolka wayn ee lagu magacaabo VULKAN FLEREBURS KLUB oo ku yaala bartamaha Magaalada Oslo,

Mu’tamarka ayaa waxa lagu fur furay Aayadaha Qur’aanka Kariimka ah ka dibna waxaa hadalo kooban ka soo jeediyay gudiga shirka ee sanadkaan 2009 BURAALE waxa uu soo dhawayn u sameeyay marti sharafta shirka oo ka kala yimid wadamada DENMARK & SWEDEN waxa uuna u mahad celiyay qaban qaabiyayaasha shirka sidoo kale waxa uu sheegay qaabka mu’tamarka uu u dhacayo.
 
Muxaaradii ugu horeysay ee Mu’tamarka waxaa soo jeediya Sheekh Mohamed Abdinuur ”” Casoowe” oo ka hadlay mowduuca uu Mu’tamarkaan ku magacaaban yahay ee “OOGA DIINTA OO HA KU KALA TAGINA” kaas oo u si wanaagsan u sharaxay isla markaana uu dhinacyo badan ka taabtay sidoo kale waxa uu ka digay khilaafka in uusan wanaagsanayn oo lagu xalaashanayo Badda & Barriga Soomaaliyeed

Waxaa ku xigay Mu’tamarka oo ah maalinkii koowaad ee uu furmo kaas oo uu soo qaban qaabiyay TAWFIIQ ISLAMIC CENTER oo xarunta dhaqanka Islaamka ee Soomaaliyeed Muxaadaradii labaad oo hadda uu soo jeediyayo Sheekh Mohamed Daahir Rooble waxaa cinwaankeeda lagu sheegay ””MACSIDA OO LA ISKA REEBO”” Waxaana mujtamaca Soomaaliyeed ee dhagaysanaya ka muuqanaysa farxad & rayn rayn ay u qabaan hanuunka & muxaadarooyinka.

Ugu dambayntii Mu’tamarka waxa uu soconayaa 4-ta maalmood ee soo socda oo ah inta fasaxa lagu jiro waxaana rajanynaynaa inaan soo gudbino maalmaha soo socda & sida ay dhacayaana muxaadarooyinka & nadwooyinka ka dhacay Mu’tamarka 7aad ee uu soo qaban qaabiyay TAWFIIQ ISLAMIC CENTER oo ah xarunta dhaqanka Islaamka Soomaaliyeed ee Magaalada Oslo, NORWAY

Dowradii ka socotey Markaska Ibnu Baz oo halkeedii ka sii socota ayaa sidii caadada aheyd waxaa Maanta baxey labo dersi oo ay kala jeediyeen Sh C/laahi Cali Xaashi iyo Sh, Dr. Xasan Mahdi, waxaana galey dersigii koowaad Sh C/laahi Cali oo ka Hadley dersi ku saabsan Siiradii Nabiga CSW.(Daawo Sawirada )

Waxa uu Sheekhu Dersigiisa si faahfaahsan uga Hadley dhinacyadii kale duwanaa ee Siirada Nabiga ka iyo ka dib Xiligii Hijriyada, waxa uuna si gaar ah tarkiiska u saarey Hijriyadii iyo Duruustii kale duwan ee laga faa’iidey. Waxa uuna ku soo kooban qodobadan:-

Ø     In Ilaahey si dhab ah loo talo saarto.

Ø     Camalka oo laga run sheego.

Ø     Ilaahey oo lagu kalsoonaado Xilliga dhibta & Barwaaqadaba.

Ø     In la Yaqiiniyo Guushu inay u danbeyneyso Muslimiinta.

Ø     Qofkii Ilaahey doono inuu Xafido inuu Ilaalinayo.

Ø     Sabirka oo la kaashado Xilliyada Adag.

Ø     Qofkii Ilaahey Dartii wax uga tago inuu badel ka khery badan ugu badelayo.

Sheekhu intaa ka dib waxa uu ka Hadley Xilligii Madiina, waxa uuna si gaar ah u tilmaamey Acmaashii kale duwanaa ee nabigu ka howl geliyay, sida Walaaleynta Muhaajiriinta & ansaarta, Isku xirka Qabaa’ilka, heshiisyadii uu la galey Qabaa’ilkii Yuhuuda ee Madiina degenaa, Xaalada Ragii Asxaabta Nabiga CSW ka mid ahaa ee loo yaqaaney ahlu Sufa. Waxa uuna ugu danbeytnii sheegay in aad loogu baahaney Taariikhda kale duwan lagu xiro oo lagu dabaqo mida hadda Soomaali iyo Dadka kale ee Muslimiinta ahba heysata.

Dersigii labaad waxaa galey Sh Xasan Mahdi, waxa uuna ka Hadley Dersigi ka Hadley Khilaafka, waxa uuna si faah faahsan uga Hadley, qeybihiisa, Asbaabta keenta iyo sida looga bixi karo.

Ugu horeyn waxa uu ka Hadley qeybihiisa oo uu sheegay inuu labo qeybood u qeybsamo kuwaas oo kale ah mid aan dhib ka imaaneyn badanaa oo Sharciguna aanu si gaar ah uga hadlin sidoo kalena aan xad laheyn iyo mid aan la amaanin, kan danbe ayuuna sheekhu ku dheeraadey una kale qeybiyay Afar qeybood:-

1.      Khilaaf Siyaasadeed.wuxuuna Sheekhu sheegay inuu soo bilowdey ka dib Geerigii Nabiga CSW.

2.      Khilaaf Caqiido. Kan ayuu sheegay Sheekhu inuu soo Bilowdey Xiligii Khilaafadii Cali Binu Abi-Daalib.

3.      Khilaaf dhanka Fiqhiga ah, kan ayuu sheegay Sheekhu inaanu laheyn Xilli gaar ah balse uu ka dhashey Masaa’il Fiqhi ah oo Culimadu isku qabato mar walbana uu dhici karo.

4.      Khilaaf Manhajka Saameyn ku yeesha. Wuxuuna tusaale u soo qaatey kan Xarakaadka ka dhex jira.

Asbaabta keenta Khilaafka ayuu ka Hadley wuxuuna ku soo koobey Dhowr qodob:-

v     Niyada oo Fasaada oo Dariiqa Saxda ah ka weecata.

v     Lexejeclo Madaxnimo iyo Aduunyo.

v     Tacus(Nin Jecleysi).

v     Kala qeybsanaanta Umada dhexdeeda ka jirta.

v     Iyo Qofka oo Hawadiisa iska raaca.

Intaa ka dib waxa uu guda galey Qaabka looga bixi Khilaafka iyo Daaweyntiisa, wuxuuna ku soo koobay afar qodob:-

1.      In Marjic loo Noqdo la helo oo ah(Kitaabka & Sunada Nabiga CWS).

2.      In wixii Khilaaf ah looga noqdo Dadka Ehelka u ah.

3.      In la helo Nidaam Islaami oo Dadka Muslimiinta leeyihiin.

4.      Sidoo kale in la helo Nidaam Dadka kala Xukuma oo Caadil ah.

Ugu danbeytii waxa uu Sheekhu baraarujiyey in Dacwada ka shaqeynteeda kor loo qaado si dhibta iyo Khilaafaadka jira looga baxo.

Waxaa xusid mudan in Maanta Xarunta Markaska ee Dowradu ka socotey Booqasho ay ku yimaadeen Wafdi ka socdey(جمعية التّربية الإسلا مية لمملكة البحرينية ) waxaana hogaaminayey Wafdiga Sh Jaasim Al-muwida oo Hay’adan Madax uga ah Qeybta Qeybta Agoonta iyo Gar Gaarka.

Sh Jaasim Hadal kooban oo baraarujin iyo Bogaadin isugu jira ayuuna goobta ka jeediyay, wuxuuna si gaar ah Shacabka Soomaaliyeed ugu amaaney kaalinta weyn ee Dacwada Diinta ka qaateen.

Wafdigan oo Booqasho ku jooga Muqdisho ayaa inta ay joogaan waxa ay ka fulinayaan howlo Arimaha Dacwada iyo Cuno qeybin isugu jirta.

Muuqaalka soo Jeedka Ardeyda

Muuqaalka Wafdiga

Sh Jaasim oo Ardeyda dhex maraya

Bidix:- Sheekh C/laahi Cali Xaashi oo Darsi ka bixinaya Dowrada

Sh. C/laahi Cali Xaashi

xasanyare@msn.com

Sheekh Muriiddi wuxuu imaam iyo gadhwadeen ka yahay mowlac ku yaalla magaalada Marka. Mowlucu wuxuu ku yaallaa meel ka durugsan masaajidda magaalada, waxaana ku tukada xerta Sheekh Muriiddi iyo dariska u dhow, inta baddana ragga ayaa ka soo qaybgala marka laga reebo ciidaha,  mowliidka iyo munaasabadaha gaarka ah oo dumarka loo ogolyahay inay wacdiga sheekha wax ka dhagaystaan iyaga oo gadaal fadhiisanaya, waxaana hogaamisa Aay Batuulo. 

Mowlaca sheekhu aad buu u camiranyahay, xadrada iyo fooxuna ma kala go’aan, sabta iyo Alle barigana waa la soo haybsadaa oo socotada iyo danyartuba way tammadiyaan, gudihiisa haddaad gashana dadka ku jira odayaal bay u badanyhiin ay cibaado jaceyl ka muuqato. Markii xadradu is qabsatana in badan oo ka mid ah waa la saaqaa, jibbayna la duulaan. 

Mowlaca sheekhu hawlo badan buu qabtaa, waxaase ugu muuqdheer inuu ragga iyo dumarka isku nikaaxiyo, bulshada la dariska ahna wixii dhexmara ku kala saaro oo uu heshiisiiyo. Sidoo kale sheekhu wuxuu xaafaddiisa kala dagaalamay waxyaabaha dhaqanka bi’iya, sida: fiidiyawyada iyo saxanada taleefishinada ee soo bandhiga waxyaabaha anshaxa wax u dhimaya. 

Sheekh Muriiddi waa nin haybad ku leh xaafaddiisa oo aan inta badan hadal lagu soo celin, taladiisana horay loo qaato, haddana sidaas ay tahay waa nin u dhaga nugul wax sheegga iyo talada, khayr jaceyl badanna lagu yaqaanno. 

Taxanahan maqaalada ahna waxaan ku eegi doonnaa dood aalaabaa dhexmarta dariiqooyinka iyo wadaadada salafiyada ah.

Kulanka 1aad 

Salaaddii makhrib ka dib Sheekh Muriiddi sidii caadadiisu ahayd wuxuu ka soo horjeestay jamaacadii ka dib markuu salaama naqsaday, wuxuuna sugiwaayay ducadii lagu yaqaannay iyo wardigii uu akhrisan jiray, wuxuuna si dhiillo ka muuqato u yidhi: waxaa soo baxay dad kahyr daran oo qubuurihii awliyada jajabinaya ee faataxada isku soo dara in Ilaahay naga qabto .. faataxo. 

Safka hore waxaa fadhiya Sheekh Nuur oo intii muddo ah mowlaca Sheekh Muriiddi ku tukan jiray, inta badanna soo gali jiray marka ay salaaddu dhowdahay, ka dibna markuu tukado bixi jiray, wuxuuna si daggan u yidhi: Sheekh Muriiddi anigu qolyahan qubuuraha dumiyay kuma waafaqsani sida ay yeeleen ee ah inay qubuuro dumin ku dhaqaaqeen iyaga oo aan dadka ku wacyi galinin arrintaas, oo aan diin ahaan u qancinin, waxayna ila tahay in arrintaasi xikmaddu ka dhimantahay, waxaanse adiga ku weydiiyay in qubuuraha la dhiso ma diinbaa?. 

Sheekh muriiddi: inaad balaayo la aamusnayd waan arkahayay, waligaana xadrada iyo khayrka mowlaca lagu hayo marna kamaadan qayb galin, waxaana u malaynayaa inaad kuwii bidcada ahaa ee la sheegi jiray tahay, wallow aad nin wayn tahay, iyagana inay yaryaryihiin lagu sheegi jiray. 

Qubuuraha in la dhiso haddayna diin ahayn maxay culimadii hore ugu keceen?,  magaalada Marko se sow ma ogid inay MINAN AW CISMAAN tahay iyo magaaldii Sheekh Cali Maye, waliba waxaa igu maqaala ah in Sheekh Cali Majeerteen laftigiisu dagganaa. 

Sheekh Nuur: Sheekh Muriiddi adiga oo mahadsan kuma waydiinin waa la arki jiray iyo waan soo gaadhnay ee waxaan ku waydiiyay wax daliil ah ma loo hayaa in qubuuraha la dhiso oo daaro laga kor sameeyo?, adiga oo og (waan arki jirnay iyo waan soo gaadhnay) inayna ka mid ahayn addilada la xujaysto, waliba aan fududeeyee waxaan u jeedaa wax Qur’aan ah ama Xadiis saxiix ah ma loo hayaa qubuuro dhiska?. 

Sheekh Muriiddi : umm.. iyaa, annaga shaaficiyaan nahay hadalkaas aad daldalesana wax dan ah kama lihin, inaad na lumisana Ilaahay baan ka magan galnay.

Sheekh Nuur : aniga laftaydu shaaficiyada ma diidin, waliba waxaan ogahay in Imaam Shaafici mad-habkiisu yahay mad-habka ugu addillada xooggan, aanse ku waydiiyee ma wax shaaficiyo ah oo qubuura dhiska u qiil bixiyay baa jira?. 

Sheekh Muriiddi: oo ma waxay kula tahay camalka qarniyada la soo waday in la iska abuurtay, oo shaaficiyada meel looga waayayo?. 

Sheekh Nuur : Aw Cabdiyow kitaabka aad hayso soo Minhaaj ma aha?. 

Aw Cabdi: maya waa sharaxiisii  مغني المحتاج Mujalladkii afraad. 

Sheekh Nuur bal soo bixi bogga 348, miyayna ku qornayn (ويكره تجصيص القبر والبناء والكتابة عليه)  macneheeduse soo ma aha: waa karaahiyo in qabriga la nuuradeeyo, la dhiso ama wax lagu dul qoro. Aw Cabdiyow bal kitaabka u dhiib sheekha oo tus meeshaas. 

Aw Cabdi Sheekhanaa bal fiiri waa kane. 

Sheekh Muriiddi: waan arkaa oo waa runtaa, waana arki jiray horraan, laakiin soo ma ogid in culimada qubuuraha in ladhiso fasaxdayay Minhaajka wada yaqaanneen, cilmina kaa badnaayeen, waliba inay ahaayeen niman khayr badan oo aan la tuhmi Karin. 

Sheekh Nuur : Sheekh Muriiddi adiga oo mahadsan anigu culimada wax kama sheegin ee waxa aan ka hadlay wuxuu ahaa in qubuuraha la dhiso daliil ma loo hayaa?, Qur’aanka iyo xaddiiska marka laga yimaaddo wax shaaficiyo ah oo banneeyay in qubuuraha la dhiso ma la hayaa?, waxaana caddaatay inaan wax daliil ah la haynin, shaaficiyadiina ay ka soo horjeeddo qabriga dhisiddiisa marka maxaynu isugu dhajinaynaa wax aan meelna cuskanayn? . 

Waliba waxaa intaas sii dheer in nabigu صلى الله عليه وسلم ina amray in qabri kasta oo la dhisay ladumiyo, anigu wax aan iska idhina ma ahee bal eeg xaddiiska Abulhayaaj Al Asadi ee ahaa : – بعثني علي قال لي أبعثك على ما بعثني عليه رسول الله صلى الله عليه وسلم أن لا أدع قبرا مشرفا إلا سويته ولا تمثالا إلا طمسته

Waliba xaddiisku waa saxiix, waxaana wariyay Abuu Daawuud, Imaam Axmad iyo rag kale, macnihiisuna waxaa weeye : Abul hayaaj baa yidhi: Sayid Cali baa i diray, wuxuuna i yidhi: makuu diraa waxii uu nabi Muxamad صلى الله عليه وسلم  ii diray, oo ahaa inaanan ka tagin qabri kor u taagan inaan dhulka la simo mooyaane, haddii aan taallo arkana inaan ka tagin inaan tirtiro mooyaane. 

Sidoo kale xadiiska Fadaala Ibnu Cubayd laftiisu macnahaas oo kale ayuu tusayaa, wuxuuna ahaa كنا مع فضالة بن عبيد ب ( رودس ) من أرض الروم فتوفي صاحب لنا فأمر فضالة بقبره فسوي ثم قال سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يأمر بتسويتها

Macihiisuna wuxuu noqnayaa : waxaan la soconnay Fadaala Ibnu Cubayd meesha la yidhaahdo Rowdas oo ka mid ah dhulka Ruum, waxaana dhintay nin saaxiibkayo ahaa. Fadaala ayaa markaas amray qabrigiisa in dhulka lala simo, wuxuuna yidhi: waxaan maqlay rasuulka صلى الله عليه وسلم   oo amraya in qubuurta dhulka lala simo. Xaddiiskanna waxaa wariyay Abuu Daawuud iyo rag kale, waana saxiix. 

Waxay ila tahay Sheekh Muriiddiyow in axaadiistaasi inagu filantahay mar haddii hadalka rasuulka صلى الله عليه وسلم   la keenana hadal kale qiimo ma leh, in la iska tuurana waa waajib, waliba Imaam Shaafici Alle ha u naxariistee waxaa laga wariyay inuu yidhi: haddii hadalkaygu khilaafo hadalka rasuulka صلى الله عليه وسلم   kayga gidaarka ku dhufta. 

Sheekh Muriiddi: war ninyohow warka aad sheegtay ma sahlana, laakiin waxaan ku weydiiyay maxaa dhibaato ah oo ku jira haddii awliyada la sharfo oo qubuurtooda la qurxiyo?. Teeda kale qubuuraha la leeyahay ha la burburiyo soo ma noqon karaan kuwa gaalada kaliya?. 

Sheekh Nuur: Sheekh Muriiddiyoow aad baad ugu mahdsantahay fursadda aad i siisay, su’aalaha aad iwaydiisayna haddaan kala qaado midda danbe ee ah in qubuuraha la duminayaa ay yihiin kuwa gaalada oo kaliya wxaa inagaga filan jawaabteeda xaddiiska Fadaala Ibnu Cubeyd ee ay ku caddahay in nin muslim ahaa oo la socday markii uu dhintay qabrigiisii dhulka lala simay, sidaasna uu sheegay inuu nabiga صل الله عليه وسلم   ka maqlay, in arrintu sidaas tahayna waxaa u daliil ah in maanta qubuurihii asaxaabaha aan lagu dhex arkaynin qabri dhisan ama kor u taagan. Haddaad qubuuraha Baqiic ee Madiina siyaaratona xaqiiqadaas ayaad arki doontaa, adiga oo og inay halkaas ku aasanyihiin saxaabo ay ka mid yihiin Faadumo rasuul iyo Sayid Cusmaan Binu Caffaan. Haddii aad qubuuraha shuhadada Uxud tagtana sidoo kale ma arki doontid qabri dhisan ama kor loo qaaday, iyada oo ragga halkaas ku aasan uu ku jiro Xamza oo nagiga صلى الله عليه وسلم  adeerkii ahaa, waliba uu ahaa Sayidka shuhadada. 

Sidoo kale qubuuraha Xajuun ee Makka ku yaalla waxaa ku aasan Khadiija Binti Khuweylid oo nabiga xaaskisii ahayd, hal qabri oo dhisanna kuma yaallo. 

Su’aasha hore ee ahayd maxaa dhib ah oo ku jira in awliyada la karaameeyo oo qubuurtooda la sharfo oo la dhiso, jawaabteedu waxaa weeye: marka koowaad waa wax sharciga khilaafsan sida aan hadda horay ku soo sheegnay, marka labaadna waxay horseedaysaa fidno halis ah; maxaa yeelay waxaa hadhow ka dhalanaya in la baryo ama la caabudo. Haddii aad is dhihi lahayd: dadku waa muslimiine sidee bay qabri u caabudayaan, ogow in sanamyada la caabudo ay ka mid yihiin Wad, Suwaac, Yaquuth iyo Yacuuq oo markoodii hore ahaa dhismayaal laga dul dhisay qubuuro dad saalixiin ahaa, oo markii hore loola jeeday in lagu daydo, oo cibaadadii ay samayn jireen lagu soo xusuusto, markii ay dadkii taariikhdaas ogaa dhinteenna waxay isu baddaleen sanamyo la caabudo. 

Midda kale waxaynu indheheenna ku aragnay dadkii oo qubuurta in khayr laga helo u amlaynaya, oo baryaya halkii ay Ilaahay kaliya ka baryi lahaayeen, qalbigoodana ay dadka dhintay ku waynyihiin, in wax laga helona moodaya halkii ay ahayd inay Ilaahay kaliya isku xidhaan, oo talo saartaan. Sow ma aadan arag Sheekh Muriiddiyow mashaqada ka dhacda qabriga Sheekh Uweys ilaa laga dhigtay markii danbe meel loo xajiyo, oo dadka loogu sheekeeyay: inay Xajka la mid tahay?. Haddii aan qubuurtaas la dhisi lahayn miyaa dhibkaasi dhici lahaa?. 

Aw Cabdi : war ninyohow sheekhii waad dhibtay, salaaddii cishana waa la gaadhay ee hadalka naga jooji. 

Sheekh Muriiddi: Aw Cabdiyow ninku nin sahlan ma aha, waa nin wax u billaabanyihiin, waxyaabaha uu sheegayna waan soo baadhaynaa, kulankuna caawa intaas ha inoo joogo. 

Dhammaan: waayahay .

Dowradii ka socotey Markazka Ibnu-Baz oo si KMG ah Xaafada Towfiiq, Degmada Yaaqshiid ee Magaalada Muqdisho looga furey ka dib labo maalin oo ay baaqatey Maanta ayey dib halkii uga sii bilaabatey, waxaana sidii caadada aheyd baxey labo Darsi oo ay kala jeediyeen Sh Bashiir Axmed iyo Sh C/fataax Sh Yuusuf.(Daawo Sawirada)

Xiisadii kuwaad waxaa galey Dr; Sh. Bashiir Axmed wuxuuna bixiyey Dersi Cinwaankiisu ahaa((السّياسة الشرعية si faah faahsan ayuuna uga Hadley, wuxuuna u kala qaadey 4 qeybood.

Ugu horeyn Macnaha Mowduuca ayuu ka Hadley, wuxuuna sheegay Sheekhu inuu yahey Nidaam Dadka Muslimiistu degsadeen oo ugu talo galeen iyaga iyo dadka ka baxsanba kula dhaqmaan kaas oo aan khilaafsaneyn Shareecada Islaamka, waxa uu sidoo kale sheegay Sheekhu in Macnayaasha Mowduuca uu ka mid yahey Qaraar kasta oo Maamulka ugu sareeya ee Dadka Muslimiinta ka soo baxa aana ka baxsaneyn Shareecada Islaamka.

Intaa ka dib Sheekhu waxa uu soo qaatey Dhowr tusaale oo Mowduuca ka tarjumeysa kuna soo aroortey Kitaalka Qur’aanka & Sunada Nabiga CSW. Waxa uu sidoo kale Sheekhu Tusaalooyin ka soo qaatey Xiliyadii Khulafada Nabiga, wuxuuna intaa ka dib daba dhigey in Siyaasada Sharciga ah Dhamaan Culimada iyo Madaahibta 4-ta ahba isku raaceen.

Ususta loo dajiyey Siyaasada Sharciga ah ayuu sidoo kale Sheekhu dhowr tusaale ka soo qaatey, sida Xilligii Abu Bakar Al-sidiiq markii uu amrey in Qur’aanka la Jamciyo, Diiwaanadii uu Cumar Binu Al-Khadaab uu jideeyay iyo Tiimbarihii uu Nabigu ku dhufan jirey Waraaqaha uu kala dirayo. Waxa uu sidoo kale Sheekhu Tusaale u soo qaatey wax yaabaha Curfiga(Dhaqamada dadka), Joojinta wax yaabo Sharciga ku banaan, dhamaan arimahan oo dhanna waxa uu Shardi ah buu sheegay Sheekhu Shareecada Islaamka inaaney ka baxsaneyn oo khilaafsaneyn.

Ugu danbeyntii Sheekhu waxa uu ka Hadley Qeybaha Maamulka ee Siyaasada Sharciga ka soo gasho Maamulada, sida Nidaamka Islaamiga ah, kan Maaliga ah, kan Dhaqaalaha, Qadaha, Cuquubaadka iyo Xiriirada Caalamiga ah.

Xiisadii Xigtey waxaa galey Sh C/fataax Sh Yuusuf, waxa uuna ka Hadley Mowduuc Cinwaankiisu yahey((تاريخ الدعوة الإسلامية فى الصومال waxa uuna gogol dhig uga dhigey in Taariikhdu tahey mid aan ka go’in nolaha Bani’aadamka.

Intaa ka dib waxa uu Sheekhu ka soo Hadley oo si hordhac ahaan ah ardeyda ugu Sharxey Bilowdii dacwada Islaamka ee Xiliyadii Nabiga ee Makka iyo Madiina oo aasaan iyo Saldhig u aheyd Dacwada Islaamka. Waxa uuna Sheekhu ka Hadley Taariikhdii kale duweyn ee Nabigu ka soo marey Gaarsiinta Dacwada Islaamka Dadkii uu la noolaa ee Reer Makka ilaa markii danbe uu Magaalada Madiina u soo Hijroodey kana dhisey Dowlad Islaami ah ayna xigeen Xiliyadii Khulafada.

Intaa ka dib waxa uu Sheekhu ka Hadley Xiligii Dowladii Umawayiiinta oo uu sheegay inay Xukunka haysey muddo 90 Sano ah.

Waxa kale oo uu Sheekhu ka Hadley Xiliyadii Dowladii Cabaasiyiinta oo Sheekhu sheegay inay Xukunka heysay muddo 600 sano ah.

Intaa ka dib Sheekhu waxa uu sheegay in Dowladii Cabaasiyiinta ay ku soo duuleen Ciidankii Tataarta oo bur buriyay Dowladaas kana takhalusey ilaa ay timid Dowladii Cusmaaniyiinta oo ka hanaqaadey Dhulka Turkiga taas oo jistey muddo 600 sano ah.

Dowlada Cusmaaniyiinta ayuu sheegay Sheekhu Reer Yurub inay ka hor taagneyd muddo 400 oo sano ah Dhulkii Muslimiinta inay ku soo duulaan oo qabsadaan.

Sh C/fataax waxa uu sheegay in Dowladii Cusmaaniyiinta ay burburtey 1924 sidoo kalena ay la burburtey Khilaafadii Islaamka ee Dunida Muslimka ka arimineysay.

Intaa ka dib Dhulkii Muslimiinta ku soo duuleen Reer Galbeedku kana aasaaseen Ururo Wadaniyad iyo Himilooyin kale oo Khilaafsan Hamigii dadka Muslimiinta xambaarsan.

Sh C/fataax waxa uu intaa ka dib u soo dhaadhacey Taariikhdii Baraaruga Islaamka ka bilowdey Dalka Soomaaliyeed oo uu sheegay inay ku beegneyd 1968, ayna aasasmeen Xiliyadaas ilaa laga soo gaaro Todotanaadkii Xisbiyo Islaami ah oo Dhalin yaro, Aqoon yahan iyo Culimo hogaamineysan kuwaas oo kaalin weyn ka qaatey Baraaruga xoogan ee xaga diinta ah ee ka jira Soomaaliya.

Wixii ka danbeeyay 1986 ayuuna sheegay Sheekhu in Baraaruga diineyd si wanaagsan u wada gaarey Dhulkii Soomaaliyeed oo dhan xilliyadaas oo Dowladii jirtey Cadaadis badan saartey Wadaadii dacwada wadey oo qaarna ay u dishey, qaarna loo xirey, qaarna dalkaba isaga carareen.

Guntii iyo gebo gebadii waxa uu Sheekhu ku taliyay in Xaalada cakiran ee Dalku ku jiro gaar ahaan arinta Wadaada dhexdooda ah looga bixi karo Iskaashi buuxa iyo isku xirnaan ka dhex dhalata Odayaashii hore ee Dacwada iyo dhalinta cusub ee Xilligan.

Shicaarka Dowrada

Sh C/fataax Sh Yuusuf

Muuqaalka Ardeyda Dowrada qaadaneysa

Muuqaalka Shicaarka & Sheekha oo Muxaadareynaya

Muuqaalka sii Jeedka Ardeyda

Dowradii ka socotey Markazka Ibnu-baaz oo si ku meel gaar ah looga furey  Xaafada Towfiiq ee Magaalada Muqdisho oo halkeedii ka sii socota ayaa gashey Maalinteedii 5-aad, sidii caadada aheydna waxaa Maanta baxey laba Darsi oo ay kala bixiyeen Sh Nuur Cali Jaamac & Sh Axmed yare.

Xiisadii Koowaad waxaa galey Sh Nuur Cali Jaamac waxa uuna bixiyey Dersi Cinwaankiisu ahaa(الحث على الإتباع الحق), ugu horeyna waxa uuna ka Hadley Nimcooyinka Ilaahey noogu deeqay kuwooda ugu waaeyn oo Nicmada Islaamka & Imaanka ugu waaweyn yihiin.

Sh Nuur Cali waxa uu sheegay in waajib ay taahey raacida & ku dayashada Dariiqa Rasuulka CSW, ayna nagu tahey waajib Diini ah, Cidii ka weecatana Xujo u dhiman ayna u harsaneyn.

Intaa ka dib waxa uu sheegay Sheekhu Diinta Islaamku inay leedahey Sadex Sifo oo kala ah, Baaqi ahaansho, mid dhameystiran iyo Mid caam ku ah Jinka iyo Insigaba.

Xiisadii xigtey waxaa galey Sh Axmed Yare, waxa ayna dhameystir u aheyd mid uu horay u Akhriyey oo ku saabsaneyd(التكفير بين الافراط والتفريط), waxa uuna Muxaadaran qeybtan uga Hadley Qawaacida Asalka u ah Gaaleysiinta oo uu ku sheegay 4 qodob, waxa uuna qodobadaas gundhig uga dhigey mar walba Shareecada Islaamka & Sunada Rasuulka SCW.

Waxa uu sidoo kale ka Hadley Xilliga Shaqsi gaar ah Gaalnimo lagu Xukumi karo, sida inuu yahey Qof qaangaar ah oo caqligiisu buuxo, in sheyga lagu gaaleysiinayo Ikhtiyaarkiis ah uga dhaco, in Xujada lagu oogo, inaanu si khaldan u fasiran Sharciga.

Sheekhu waxa uu sidoo kale ka Hadley waxyaabaha Qofka ka baajin kara in la gaaleysiiyo oo uu ku sheegay inuu waxa uu sheegay Jaahil ka yahey, si gef ah uga dhicin, in lagu qasbo iyo in si khaldan wax u faristo.

Gunaanadkii sheekhu waxa uu sheegay in Mowduucan iyo kuwa la mid ahba ay ka hadli karaan oo keliya Culimo si xeel dheer ugu Cilmi leh Shareecada Islaamka sidoo kalena ah Ahlu-suna Wal-jamaaca.