Qore: Axmed Cabdullaahi

(25+25+25=75)
Saddex wiil ayaa u safray wadan aad u fog, waxayna dageen guri aad u dheer oo kakooban 75dabaq, waxayna dageen dabaqa u sareeya ee 75naad. Waardiyihii Daarta ayaa u sharxay nidaamka dagenaanta guriga, wuxuuna ku yiri; halkan waxaa kajira nidaam ka duwan, kan kajira wadamadiina.

  Wiishka Daarta lagu fuulo 10.00 habeenimo ayuu otomatik isu xiraa, waxaana laga xukumaa meel fog oo haduu mar is xiro cid furi kartaa ma jirto!. Marka waa inaad soo dheelmataan kahor 10.00 habeen-nimo, wuxuuna ka codsaday inay warkaas si fiican u fahmaan, waxayna u adkeeyeen inay fahmeen.

  Habeenkii 1aad way soo dheelmadeen 10. kahor, laakiin habeenkii 2aad bay tamashlayntii la dheeraatay, waxayna yimideen iyagoo aad u ordaya 10. iyo 5daqiiqo, albaabkiina jaa waa xirmay. Halkii bayna oohin iyo qaylo ka dhaqaaqeen, waxayna weceen qofkasta oo ay u maleeyeen inuu Daarta u furi karo, laakiin faaiido la´aan. Markay quusteena waxay ku heshiiyeen inay Daarta ka fuullaan jaranjarta ilaa iyo dabaqa 75aad, waxayna ku heshiiyeen inuu mid waliba uga sheekeeyo Qiso dheer oo xiisa badan oo soconaysa inta ay fuulayaan 25dabaq, si ay isu hilmaan-siiyaan Daalka iyo jilba xanuunka.

  Kii 1aad wuxuu yiri anu waxaad idiinka sheekayn qisooyin marqaan badan, oo qosol idinku dilaya ilaa aad is illowdaan, oydaan Daalba xasuusanin!. Wuuna u sheekeeyay ilaa ay Qossol ku dhiman gaareen, waalina ku dhawaadeen, Daarta oo dhana laga maqlay qossolkooda iyo qayladooda ilaa ay ka-gaareen dabaqaii 25aad.

Kii 2aad wuxuu yiri anu mahayo sheekooyin lagu waasho, balse waxaan idiin hayaa dhacdooyin run iyo xaqiiqo u badan, oo taa-banaya nolosha dhabta ah iyo dhacdooyinka waayaha. Maxaa lagud-boon qofka raba inuu Guul iyo horumara gaaro, ama wax fiican samaysto iwm. Wuuna u sheekeeyay isagoo siiyay tusaalooyin, waanooyin iyo dhacdooyin fara badan, ilaa ay kasoo gaareen dabaqii 50aad.

Kii 3aad wuxuu yiri anu waxaan idiin hayaa qisooyin ka samaysan dhib xanuun iyo wareer, maxaayeelay waad soo maqasheen sheekoo-yinkii  qosolka iyo madadaalada, kuwii dhabta iyo xaqiiqada intaba. Marka ani waxaad iga sugtaanba waa sheekooyinkii xanuunka iyo dhibka. Labadii kalana waxay dheheen; Soodaa maxaayeelay waxaaban rabnaa inaan gaarro Gurigeenii inagoo naga-batay Daalka iyo fikirku, kadibna aan dhakhso seexano! Wuuna uga sheekeeyay ilaa ay kasoo gaareen dabaqii 75aad, iyagoo Daal la dhiman raba.

  wuxuuna ku soo dhameeyay; qisada ugu danbaysa uguna kharaarka badana; WAA INAAN FURIHII GURIGA KUSOO ILOWNAY WAARDIYIHII DABAQA 1AAD JOOGAY, EE AAN FURAHA WIISHKA KA RABNAY! SADDEXDIINA WAA LA MIYIR DABOOLAY, WAXAYNA KU SIGTEEN INAY NAXDIN LA DHINTAAN!

  Qisadu waa mid xanuun badan, oo laga naxo balse waxay ku saabsan tahay xaqiiqada nolosha bani aadamka ee caadiga ah. Oo hadaan u qaybino nolosha qofka 3qaybood waxay noqonaysaa 25+25+25=75, intaasina waa cumriga sare ee uu qofka caadiga ahi gaari karo. Oo Rasuulkeenii (scw) wuxuu inoo sheegay umadiisa cumri dhexaad-keedu inuu yahay inta u dhaxaysa 60 iyo 70, in yarina ay halkaa dhafi karto.  

  Hadaba maxay kala-yihiin sadexda qaybood? Waxaa badan in dadku ay; 25sano ee dhalin yaranimada ku nool yihiin; nolol u badan ciyaar, qosol, fikir la´aan, madadaalo iwm. Waana wakhtiga uu qofku ugu xoogbad- yahay, ugu firifircoon yahay, haduu dhinaca khayrka u jeedsadana uu wax badan qabsan karo. 25sano ee xigta inta badan waxaa lagu mashquulaa noloshii dhabta ahayd; shaqo raadin, Guur raadin, reer samayn, ilmo dhalid iyo korin, waa wakhtiga tabcashada iyo dhibka  nolosha lagu mashquulo.

  25sano ee xigtana waxaa bilaabata dhibaatada caafimaadka;  xanuun badan, tabar darro badan, daawo qaadasho fara badan iyo in da´da laysku noco oo shaqada loo-diido qofka ay Da´diisu 50sano kor u dhaaftay. Dhinaca kalana Ilmihii oo dhibkooda ayaa sii bata, mid shaqo la´aan ah, oo Biil u bahan, mid guur u baahan, mid lasoo furay, mid wax haleeyay oo u baahan in dhib laga badbaadiyo iwm. Waxaana bilaabata inuu qofku ukala wareego Isbitaalada isagoo ladagaa-lamaya xanuuno badan oo soo weeraraya.  Waana waqtiga uu qofka Caqligiisu dhamays-tirmo, xaqiiqada noloshana si xeel dheer u dareemo, aadna uu u badiyo shalaytada iyo maxaan waxaa u qabsan waaya, maxaan sidaa u samayn waayay, maxaan waxaa u qalday iwm?

  Qisada waxaa u danbaysay uguna xanuun badnayd inuu dhalinta kii u danbeeyay yiri waxaan hoos kusoo ilownay furihii Guriga! Taasi maxay ka dhigan-tahay?  Jawaabtu way sahlan-tahay, oo dadka badan-koodu markay da´yarta yihiin waxay iloobaan ama dhinac maraan Diinta Rabbi (swt) qaada-shadeeda, ku dhaqankeeda, wax u qabadkeeda, u Jihadkeeda. Taasina waxay lamid tahay qof kasoo tagay Furihii uu Gurigiisa/ Qabrigiisa ku gali lahaa, raalli ahaan-shaha Rabbina (swt) ku mudan lahaa uu kasoo dhumay, goobtiina yimid isagoo fara maran oo aan fure haysanin.  Waxaana dhab ah qofkaasi inuu lakul-mayo xanuun, dhib, ceeb iyo naxdin iyo shlayto fara-badan.

  Taasina waxa naxasuusin kartaa; Xadiiskii uu Nabigu (scw) inoo sheegay in maalinta Qiyaamada ay jiraan 7tilmaamood oo dadka wataa ay harsan doonaan hooska Rabbi (swt) waxaana kamid ah, qof dhalin yar oo kusoo barbaaray Alle (swt) kacabsi, Iimaan iyo khayr, oo aan soo marin waqigii waalida, madadaala, haw-raaca, Diin ka-fogaanta iyo qiimaha arintaasi leedahay.

Waxaa Magaalada Lausanne ee dalka Switzerland lagu soo gabagebeeyey maalintii Axadda 18/7/2010 shirkii 15aad ee waqtiga kulaylaha lagu qaban jirey wadanka, kaasoo soo socdey ilaa iyo 1992 intii ay Soomaalidu si weyn usoo gashay dalka Switzerland, hase ahaatee, maadaama dalkan uu ka mid yahay dalalka waraaqaha aqoonsiga iyo deganaanshaha aan si sahala lagu helin, Soomaalida inteeda badani wey ka gudubtaa oo dalalka kale ee yurub ayaa mar walba looga sii gudbi jirey, in yar ayaana ku hakan jirtey.

Dadka ugu waqti dheer deganaanshaha dalkan ee aan la kulannay wexey ahaayeen dadkii soo galay intii Soomaaliya ay Dawlad ahayd, ee Adduunka laga aqoonsanaa. Wexeyna u yimaadeen tacliin ama shaqo ama magan gelya siyaasadeed. Wexey qaarkood noo sheegeen iney yimaadeen 1980, Macnaha wexey joogaan muddo 30 sano ah. Markaas Soomaali miyaa carrigan joogtey? Nin baa weydiiyey. Wexey yiraahdeen: Haa dad Soomaaliyeed ayaa joogey, laakiin sharaf ku lahaa, oo Passapooradooda ayey ku soo geli jireen.

Dadkii ku xigey ee qaxa ugu soo horreeyey waa dadka soo galay 1990. Oo Fiisa caadiya ku soo galay iyo passapoorkoodi Soomaaliga ahaa. Dadkaa qaarkood wadankii wexey kasoo bexeen, bila yar ka hor intaan Dawladdii Qaran burburin, wadada iyagoo soo haya ayey ugu dhacday Dawladdu, kadibna wexey yimaadeen Switzerland. Ilaa maalintaas ayey dadka Soomaaliyeed isa soo daba hayeen, imaatinka dalkan.

Beryahan dambana waxaa aad usoo gala dadka tahriibka Italy iyo Greece ku yimaada ka dibna meelahan yurubta kale usoo dusa. Wax hela waraaqaha aqoonsiga ama degananshaha iyo wax waayaba wey leeyihiin. Qaar faraha meelahaa lagaga soo qaado iyo qaar aan laga qaadinba wey leeyihiin.

Soomaalida magaalooyinka ay ku badantahay waxaa ka mida: Zuurikh, Geneva, Lausanne, Bern, Basil, Shirkan waxaa lagu Qabtay Magaalada Lausanne, waxaana soo qaban qaabiyey Markaska Cumar Ibnul Khaddaab, ee Soomaalidu Maamusho, wuxuuna dhacay Maalmihii jimcaha, Sabtida iyo Axadda, 16,17, 18 July 2010. Halku dheggiisuna wuxuu ahaa: Diinta Wada Taaga oo ha isku Khilaafina. Culimada iyo Ducaadda ka qayb gashay Mu’tamarka waxaa ka mid ahaa:

Sh. Muxamad Idris Axmed Sucuudiga

Sh. Dr. Cali Muxamad Saalax – Imaamka Masjid Tawfiiq Norway

Sh. Cabdiraxiim Abul ceyneyn – Masjid Raxma Birmingham

Waxaa Khudbadii Jimcaha 2 Masjid ka jeediyey Sh. Maxamed Idris iyo Sh. Cali Saalix, kadibna waxaa furmay Muxaadaraadkii Soomaalida oo dad badani ay kasoo qayb galeen. Muxaadarooyinkii Ka baxay waxaa ka mid ah: Sunnada iyo Bidcada, Cilmiga iyo wadooyinka lagu dalbo, Macaasida iyo Raadka xun oo ay qofka iyo Bulshadaba ku leedahay, Sabirka.

Dadka shirka kasoo qayb galay sanadkan waxaa aad uga muuqdey dhalinyarada cusub ee wadanka dhawrkii sano ee ugu dambaysey soo gashay. Halka dadkii hore ay ku yaraayeen, iyagoo ama wadanka kasii guurey ama magaalooyinka kale ku firiqsan. Waxaana muuqatey inaan dadka badankood ka war helin, amase ayan soo gaari kaarin.

Dadka Soomaalida ee wadanka deggan intooda badan wey shaqeeyaan, waayo wadanka qaabka uu u dhisan yahay nidaamkiisu ayaa ah in qof walbaa shaqeeyo, ama shaqa loo yeelo, canshuurna laga qaado. Dhaqaalohoodu sida macruufka ah wuxuu inta badan ku dhisan yahay, sinaacaadka gaar ahaan Saacadaha oo ay can ku tahay, boorsooyinka, shukulaatada macmacaanka, wexey kaloo sameeyaan, hubka oo iyagu wax badan ayan adeegsan jirin, waayo ciidan militeriba ma lahayn, Bangiyo ay dadka lacagta ugu kaydiyaan, magacyadoodana qariyaan, qaar bandanna iyadoo aan cidi ogayn ayey dhintaan lacagtana bangiyadaas ayaa looga tagaa.

Dhalinyarada kasoo gudubta sanadihii u dambeeyey wadamada Greece iyo Italy oo tahriibku marka hore yurub kaga soo dhoco, hadana kaamamka ku jira, ama dalalka yurub usii gudbey, wexey hayaan sheekooyin argagax leh, una baahan in si gaara loo qoro, taariikh iyo digniin, waayo dadka weli soo tahriibaya ee wadada soo hayaan qisada dhabtaa ee tahriibka ama qardajeexa, haba ugu darnaato, midda dhinaca saxaaraha Suudaan iyo Liibiya, taasoo lagu tilmaami karo mid tiiraanya leh, dadkuna in yar ka hayaan.

Guddiga Qabanqaabada Shirka – Masjidka Cumar Ibnul Khatab

Lausanne – Switzerland

Aadaabta maalinta Jimcada

Maalinta Jimcada waxey leedahay ahmiyad qaas iyo fadaail qaas sidaan ku soo marnay maqaalkeeni kan ka horeeyey. Hadeer waxaan ka hadli doonna aadaabta salaadda Jimcada iyo muhiimmadeeda, si ay walaaleheen muslimiinta iskaga ilaaliyaan qaladaadka lagu dhaco una helaan ajarka maalintaan fadliga badan.

Muslimiinta qaar ka mid ah wey ilaaween maalintaan fadligeeda ama wey is ilowsiiyeen maxaa dhahay waxaad arkeysaa dad badan oo ihtimaam an siineynin maalintaan oo isku diyaarineynin sidii loogu baahnay saas darteet walaleheen waxaan xasuusineenaa:

Waajibaadka iyo sunnoynka maalinta Jimcada:

·         Waxaa waajib ku ah raga muslimiinta in ey tukadaan salaadda Jimcada waqtiga salaadda duhurka. Nabiga wuxuu yiri: ”Jumcada waa waajib saaran qof kasto oo muslim ah asagoo ku tukanaayo jamaacad aan ka eheen 4 qof: Adoon la leeyahay ama dumar ama ilma yar ama qof xanuunsan” Nisaaii (saxiix)

·         Markuu uu imaamku khudbaynaayo waa mamnuuc in la hadlo sida uu yiri nabiga: ”Hadaad ku tiraahdo saaxiibkaa maalinta Jimcada aamus asagoo imaamku khutbaynaayo waxaad la timid laqwi (dambi)” Buqaari iyo Muslim

·         Waxaa u banaan in imaamku la hadlo qaar ka mid ah dadka dhageysanaayo sidoo kale waxaa banaan in dadka dhageysanaayaan la hadlaan imaamka hadii wax dani keento.

·         Hadii uu qof soo galo asagoo imaamka ku jiro khutbada, wuxuu fadhiisanaaya markuu tukado 2 rakcad oo fudud kadib

·         waxaa sunna ah in la qubeysto oo la xirto dhar cad lana is catareye gaar ahaan markii loo socdo salaadda Jimcada

·         Waxaa fiican in loo kalaho masjidka salaadda ka hor, laguna mashquulo dikriga Alle iyo salaad sunno iyo quraanka ilaa uu ka soo baxaayo imaamka

·         Waxaa sunna ah in maalintaan la aqriyo suuratul kahf, Nabiga wuxuu yiri: ”Qofkii aqriyo suuratul kahf maalinta Jimcada waxaa laga ifinayaa nuur lugahiisa hoostoot ilaa cirka meesha uugu sarreyso oo ifayo maalinta qiyaamada, waana loo dambidhaafaa labada jimca inta u dhaxeyso.” Xaakim iyo Bayhaqi (saxiix). 

Wa akhiru Dacwaana Alxamdulilahi Rabil Caalamiin

Golaha Ducada Soomaaliyeed

daaciga@hotmail.com

28/7/1431

10/7/2010

Ugu horayn waxaa u mahad celiyay kasoo qaybgalayaasha kulanka maamulaha madarasada Macallin Xuseen Axmed Nadir (Nageeye) isagoo sharxay ahmiyadda ay leedahay iskaashi wayn oo dhexmara waalidiinta iyo howl wadeenada Madarasada maamul iyo macalimiinba sidoo kale macallinku wuxuu ku dheeraaday sida hagar la,aanta ah ee gudiga dacwadu isu garabtaagay madarasada iyagoo ka gudbiyay caqabado waa wayn oo ka horyimid oo maskax iyo maalba u huray.

Muxaadaro qiima badan oo uu Sh. Cabdullaahi Cabdi Ibraahim Imaamka iyo khadiibka masjidka al-sunnah soo jeediyay oo uu waalidka ku dareensiiyay masuuliyadda tarbiyada ilmahooda ka saaran kadib waxaa masraxa soo istaagay mid kamida ardayda madarasada si uu u daadihiyo habsami usocodka xafladda isagoo markiiba ku soo dhoweeyay arday aad da’doodu uyartahay oo si talantaalli ah isu waydaarsanayay ku hadalka luqadda carabiga taasoo filanwaa ku noqotay waalidiintii ardayda iyo kasoo qaybgalayaashiiba, sidoo kale waxay ardaydu golahaas kusoo bandhigeen wax tusaale u ah dadaalka hagar la’aaneed ee macalimiintu ay ku bixiyeen ardayda, iyadoo shucuurka waalidiinta laga dheehan karay sida ay ugu qanacsanyihiin heerka caruurtoodu marayso.

Intaa kadib waxaa lagu soo dhoweeyay hadalka gudoomiyaha gudiga dacwada ee gobolka W/Cape Sh.Maxamuud Maxamed Adar oo salaam iyo mahadnaq kadib si muuqaalah u soo bandhigay taariikhdii waxqabad ee Madarasada As-sunnah caqabadihii ay ka soo gudubtay kuwa horyaalla iyo waxa ay higsanayso.

Waxaa kasoo qaybgalayaashii fajiciso kunoqotay markii Sh.Maxamuud uu sheegay Madarasadu horaantii sanadkan inay ku sigatay in dhismaheeda ganacsi ahaan loola wareego taasoo gudiga dacwadu shir degdega oo uu yeeshay kadib la go’aamiyay in lala wareego dhismaha madarasaudu ay ku taal, taasoo ay ka dhalatay infuraha dhismaha madarasudu ay gacanta ugu jirto macalimiinta iyadoo madarasadu ay intii hore ka waasacsantahay ayna awood uleedahay inay qaaadato arday badan, ugu danbayntii gudoomiyaha dacwadau wuxuu soobandhigay miisaaniyaddii madarasada ku baxday oo muuqaal ah sanad iyo barkii tagay oo ka koobnayd lawareegiddi furaha dhismaha madarasada safarrihii ciidaha ee ardayda loo qaaday iyo dayactirka madarasada taasoo noqotay R81 000 oo dhamaanteed uu dabaray gudiga dacwada .

Madarasada al- sunnah ayaa lagu tiriyaa madarasada ugu horaysa dhinaca wax barashada marka labarbar dhigo guud ahaan madaarista ku yaal wadanka south Africa, madarasadu waxay kamidtahay madaarista hoostaga majliska dacwada ee Al bayaan.

Gudoomiyaha Guddiga dacwadu wuxuu waalidka u soo bandhigay baahida hadda taagan ee madarsada oo isugu jirta dayactir, qalab xafiis, iyo abaalmarino madarasadu ay siin doonto ardayda ku guulaysata imtaxaanka soo socda.

Intaa kadib ayay ka qaybgalayaashii xafladdu ku tartameen bixinta lacagta hadda loo baahan yahay iyagoo 10 ki ruux ee ugu horeeyay ay kala qaateen lacagihi loo baahnaa waxaan dadka intiisa kale laga dheehan karay wajigooda sida ay uga xun yihiin fursada maal galinta madarasada ee laga buuxiyay halka in Badanna ay cod dheer ku dalbadeen in aan la joojinin yabooha hase yeeshee gudoomiyaha iyo maamulka madarasada ayaa ka cudurdaartay in lasii wado yabooha mar haddi baahidi la buuxiyay ugu danbayn waxaa fadhigi duco dhaxal gal ah ku soo khatimay Sheekh Cabdullaahi Cabdi Ibraahim sheekha dacwada Gobolka Western Cape.

Xafiiska Dacwada ee Al-bayaan Western Cape. almuctadil@hotmail.com

Dowradan oo soconeysa Muddo 3 cish ah, qabashadeeda waxaa iska kaashadey Markazka Ibnu Baz iyo Hay’ada Muslimii Afrika, waxaana ka faa’iideysanaya Haween gaaraya 100.

Duruus Diiniya oo kale duwan ayey Haweenka Dowrada loo qabtey uga faa’iideysan doonaan inta ay socoto.

Xafladii furitaanka Dowradan waxaa ka Hadley Mas’uuliyiinta labada dhinac ee iska kaashaday qabsoomiyada Dowran, waxeyna sheegeen iney ugu talo galeen kobcinta Aqoonta Haweenka ka faa’iideysanaya, sidii ay u soo saari lahaayeen Bulsho iyo Ubad hagaagsan.

Haweenka Dowradan ka faa’iideysanaya ayaa ka kala socda Maraakiz Dacwiya ooy ka mid yihiin; Mishtaq, Al-jaziira iyo Khadiija oo ku kala yaala Muqdisho iyo Ceelasha Biyaha.

Marka laga soo tago Dowradan cusub waxaa Markazka Ibnu Baz horey uga socdey Dowro kale oo Haweenka loogu talo galey ayna ku barayaan Duruus kale duwan oo soconeysa dhowr Bilood.

Bismillah Raxmaani Raxiim

Waxaa laga yaabaa in dad badani ku wareeraan is jiid jiidka Mawliidka, qaarna leeyihiin waa bidco, qaarna leeyihiin mayee waa arin qof waliba oo muslim ah ay lagama maarmaan tahay inuu ku farxo dhalashadii rasuulka Muxammad sallallaahu calayhi wasallam.

Balse walaallayaal aanu arinta si kale u eegno, annagoo isla fatashayna buugaagta taariikhda, kadiban aanu ku miisaamayno maanka iyo caqliga uu Allah swt. nagu manaysatay.

Taariikh Ahaan

Si baaritaankeenu uu u noqdo mid mira dhal ah waxaa haboon in aanu is weydiino su’aalahaan:

1-Nebi Muxammad Sallallaahu calayhi wasalam xaflad ma u dhigtay dhalashadiisii iyo anbiyadii ka horaysay ba’?

2-Saxaabadiisii sida: Abu Bakar, Cumar, Cusmaan iyo Cali iyo dadkii ku xigay ee wanaagsanaa sida: Abuu Xaniifa, Maalik, Shaafici iyo Axmed Ibnu Xanbal (aasaasayaashii afarta madaahib ee Fiqiga maanta caanka ah) ma u dhigeen geeridiisii kadib xaflad dhalasho?

3- Goorma ayay u bilaabatay dhigidda xaflada mawlidka.? Yaasa ugu horeeyay qof dhiga?

4-Xaflad dhigiddu ma cibaadaa oo ajar miyaa laga helayaaa mase waa bidco oo waa lagu dambaabi amase cibaado iyo ajar midna toonna maahan??

Jawaabaha:

Jawaabta su’aasha koowaad:

Culimada oo dhan (kuwa ogol mawlidka iyo kuwa diidan intaba) hadii aad su’aashaan waydiisid waxay kugu jawaabayaan MAYYA ma uusan dhigan .

Jawaabta su’aasha labaad:

Culimada oo dhan (kuwa ogol mawlidka iyo kuwa diidan intaba) hadii aad su’aashaan waydiisid waxay kugu jawaabayaan MAYYA ma aysan u dhigin.

Jawaabta su’aasha sadexaad:

Culimada oo dhan (kuwa ogol mawlidka iyo kuwa diidan intaba) hadii aad su’aashaan waydiisid waxay kugu jawaabayan: qoladii ugu horaysay oo xaflada mawlidka dhigta waxay ahayd dawladii Cubaydiyyada (Faadimiyiintii).

Dawladaas waxay culimada ahlu sunnada dhamaantood (macaa kuwa mawliidka iskaga soo horjeeda) isku waafaqeen in ay gaalo diinta islaamka ka baxay ahaayeen, xaflada mawlidka keliya ma aysan qaban qaabin jirin balse waxay kaloo qaban qaabin jireen xaflado kale sida dhalashadii Cali Ibn Abi Daalib, Faaduma, Xassan, Xuseen (allaah haka wada raali noqdee) iyo dhalashada ninka markaa madaxda u ahaa.

Dawladaas xarunteedu waxay ahayd Qaahira ee dalka Masar, waxayna dowladaasu jirtey 910 -1171 miilaadi.

Jawaabta su’aasha afaraad:

Su’aashaas oo ahayd: Xaflad dhigiddu ma cibaadaa oo ajar miyaa laga helayaaa mase waa bidco oo waa lagu dambaabi amase cibaado iyo ajar midna toonna maahan??

Waa meesha la isku haysto, bal si su’aalo iyo jawaabo ah aanu u dhiraan dhirinno.

Culimada dhamaantood (kuwa ogol mawlidka iyo kuwa diidan intaba) waxay isku waafaqsanyihiin in Mawlidku bidco yahay, balse qaarka ogoli waxay leeyihiin waa bidco wanaagsan meesha kuwa diidanna ay leeyihiin mayee waa bidco. Bidco walibana waa lagu dembe geli sida uu yiri Nebiga sallallaahu calayhi wasallam.

Bidco: Waxaa la dhahaa wax walba oo diinta lagu soo kordhiyo geeridii Rasuulka – sallallaahu calayhi wasallam – gadaasheed.

Akhii Fillaah:

#Ogow shareecada islaamka camalka haddii uusan lahayn ikhlaas kuna taagnayn sunnadii Nabbiga (صلى الله عليه وسلم) lama aqbalo camalkaas, waayo waxa uu waayay labada shardi ee uu Allaah camalka saalixa ah ku aqbalo (ikhlaas iyo Mutaabaco).

#U gargaarida iyo jacaylka nebbi Muxamed (صلى الله عليه وسلم) waa inaand ku muujiso dhaqankaaga , inaad ku bixiso wakhtigaga barashada diinta, inaad ficiladii nebbiga ((صلى الله عليه وسلم) raacdo , sunadiisa ku dhaqanto kaas ayaa jacaylka dhabta ah, jannada iyo raali ahaanshaha ilaahayna lagu gaari karaa.

#Jacaylkaaga aad uhayso Nabiga ((صلى الله عليه وسلم) ha ahaado midkii Umu cimarah radiyalahu canha, iyo Muxamed Ibnu Maslamah radiyalahu canhu, jacayl lagala soo baxay axkaamta kitaabka iyo sunnada.
Talo iyo Gunaanad:

1-Maadaama uusan Suubanuhu – sallallaahu calayhi wasallam – uusan samayn.

2-Maadaama aysan saxaabadii suubanaha aysan samayn

3-Maadaama aysan culimada waa waynayd ee dunida islaamka soo
martay sida Abuu xaniifa Maalik Shaafici Axmed aysan samayn.

4-Maadaama dadka xaflada mawlidka aasaasay ay ahaayeen kuwo culimada islaamka isku waafaqay in gaalo ahaayeen.

Intaas kadib walaalayaal waxaa mudan in aanu is weydiino Su’ashaan: Mawlidka Ma U Dabaal Dagnaa Mise?? Ha noqoto su’aashaas mis caqligeena ka shaqaysiisa uuna qof walba kaga jawaabo si cadaaladi ay ku jirto, adigoonan qofna ama madhab gaar kuu ah aadnan ka hor marinayn Kitaabka Iyo Sunnada.
__________________________

Wa akhiru dacwaana anil xamdulilahi rabil caalamiin
Golaha Ducada Soomaaliyeed
daaciga@hotmail.com
11 Rabi Al-awal 1431
25 fabaraayo 2010

Akhristayaasha waxaan halkan idinku soo gudbineynaa qoraalo kooban oo ku saabsan labo Muxaadaro oo ka baxey Nadwo ka socota Masjidka Jaamaca Qadiimka ee Magaalada Boorama, waxaana kala jeediyay Sh Cilmi Ismaaciil Maxamed iyo Sh Xasan Khery Dirir.

Muxaadarada Sh Cilmi oo ku saabsaneyd Icjaazka Qur’aanka ayaa u dhigan sidan:

Mawduuca Muxaadarada:Icjaazul Alquraan

إعجاز القراءن الكريم

الشيخ علمي اسماعيل محمد

Waxaa muxaadarda soo jeediyaya Sh |cilmi Ismaaciil Muxumed

Sheekhu: Waxa uu ka hadlay sida ay ugu koobnayd mucjisadii anbiyadii hore sabankoodii laakiim mucjisada Nabi Max’ed (SAW)ay tahay mucjiso khaalid ah oo waaraysa taas oo ah quraanka kariimka ah.

Waxa kale oo uu Sheekhu: uu ishaaray in ilaahay uu ugu goodiyay in qureeshi  ama cid walba  ay la yimaadaan 10 suuradood oo la mid ah quraanka, waxa kale oo la yidhi la yimaada suurad ka mid ah quraanka.waanay la iman kari waayeen.

Waxa uu Sheekhu: tilmaamay in ay carabtu aad ugu xeel dheerayd xaga fasaaxada laakiin ay u suuro gali wayday in ay la yimaadaan wax quraanka oo kale ah

·        Waxa uu Sheekhu:  tilmaamay wajiyada u leeyahay icjaazka Quraanka oo uu Sheekhu tilmaamay in ay ugu wayn tahay icjaazka Quraanka dhinaca ku saabsan icjaazulka.

·        Sh. Waxaa uu sheegay saamaynt uu quraanku ku leeyahay qullubta dadka gaar ahaan gaalad isaga oo soo qaatay tusaalooyin, sida gaalkii waynaa ee Waliid Ibnu Muqiira,

·        Waxaa uu si aad u qota dheer ugu fogaaday mucjisada quraanka ee xaga balaaqada isaga oo sheegay sida uu u koobsanayo dhamaan qaybaha ay u kala baxdo  balaaqada.

·        Sh. Waxaa uu tusaalayaa badan ka bixiyay sida ay ubadantahay xikmada quraanka ee xaga luuqada.

·        Sh. Waxaa uu ku fogaaday macnaha ayaada quraanka ee (ولكم في القصاص حيات……) 

·        Isaga oo sheegay sida aayadaasi u macna balaadhantahay isaga oo soo qaatay sida ay u koobantahay iyo macnaha ku jira.

·         Sidoo kale Sheekhu Waxaa uuna meesha ka saarin sida qisaska ku jira quraan ee tirada badab sida ay mujis u yihiin.

·         Sheeku waxaa uu sheegay sida uu Quraanku uga waramay taariikhdii hore, iyo taariikhda soo socota.

·         Quraanku waxaa uu ka waramay sida ay gaaladu nabiga u mareegayasay in ay RCSW dil iyo dhibaatooyin, ILLAAHAYNA uu ugu waramayay

Quraanku waxaa uu aad ugu fogaaday tilmamid sayniska

1.      Xadka udhexeeya bada iyo wabiga isaga oo soo qaatay aayadaha ka hadlaya arintaas (sida ay u kala soocanyihiin xayawaanka bada iyo kuwa wabigu iyo sida ayna biyuhu isku dhax galayn

2.      Madawga ka jira badwaynta

3.      Aragtida dulka samaysnkiisa

4.      Dareenka ku jira dubka

5.      Cadaadiska jawiga

6.      Farqiga udhexeeya sanadka shamsiga iyo ka qamariga

7.      Tirade soo noqnoqodka xuuruufta quruunka (tusaala ahaan xuruufta googo’an 14 xaraf, waxayna badhka yihiin xuruufta carabiga)

8.      Sida ay xuruufta ukala badanyihiin tusaala ahaan suurada Al-baqara xuruufta ay ku bilaabantay  alif = 4592 laamka = 3204 miimka = 2195

9.      Tirada erayada   dunyaa iyo  aakhira = 115

10. Al xayaat iyo al mawt = 145

11. Saalixaat iyo sayi’aat = 167

12. Rajul iyo imra ah  24

13. Isticaada Shaydaanka iyo kaydka shaydaanka =  11

14. Sanad iyo caam = 7

15. Erayada Jahri iyo calaaniya = 16

16. Erayad al- Rusul anaas 241

17. Alkaafiruun iyo al naar = 154

18. Erayad Qul iyu qaaluu 323

19. Samaawaat 7/7

20. Al samaawaat 7

21. Sana = 12 =shahri waxaa lagu sheegay 12

22. Bishu waxay la mid tahay 30 maalmood AL AYAAM = 30

23. Alyoom 365

24. Albri wal baxri 13,  32 %(71.1111,28.88888)

25. Salaat 5 (SALAADA MUSLIMIINTA ).

Muxaadarada Sh Xasan Kheyr Dirir oo ku saabsaneyd lab furnaanta ayaa iyana u dhigan sidatan:

سلامة الصدر

الشيخ حسن خيره درر

Sheekhu waxaa uu ka waramay sida ilaahay uu u sifeeyay laabta Nabi Maxamed (SCW), isaga oo soo qaatay qisadii uu Malakul Jibriil ku qalay laabtiisa isaga oo yar uuna ka saaray wixii xumaa isaga oo ka buuxiyay laabtii naxariis.

Sidoo kale waa uu ka hadlay sida Nabigu(scw) uu ugu naxariisanyay asxaabtiisi isaga oo Illahay uga dalbayay dambi dhaaf ugu dalbayay had iyo jeer .

Sheekhu waxaa uu ka hadlay sida uu dadka Nabigu (csw) ugu dulqaadanay isaga oo arintaa axaadiis badan u soo qaatay.

Sheekhu waxaa uu ka hdlay dida Nibigeenu (csw) uu u diidayay in agtiisa laga waramo ceebaha dadka kale.

Waxaa uu soo qaatay qisooyin badaan sida qisadii markii ay labda asxaabi ka hoR yimaadeen isaga oo la socda mid kamid ah haweenkiisa  sidii uu ugu sheegay  arintaasi Nabigu(csw) waxa uu arintaa ka rabay in aanay laabtooda wax ugalin.

Sheeku waxaa uu aad ugu dheeraday sida uu xasadku u burburiyo acmaasha iyo xasanaadka, isaga oo arintaasi u keenay axaadiis aad ubadan, waxana uu sheegay in qofka xaasidka ah aanu waligii bogsanayn.

Waxaana uu sheegay in uu xasadku yahay danbigii ugu horeeyay ee laa sameeyay ( markii uu Ibliis xaasiday Aadam oo uu diiday in uu u sujuudo) waana dambigii ugu horeeyay ee aduunka dushiisa lagu sameeyay( labadii walaalah ahaa ee  ilma aadam Haabiil iyo Qaabiil), waxaana uu sheegay in xasadka ka ugu xun uu yahay ka kadhexeeya dadka cilmiga leh(culumada).

Waxaa uu culumadaa u soojeediyay in ay Masaajida ka daayaan ixtikaarka(xanibaada) oo ay u ogolaadaan culumada dadka u faa’iidaynaya.

Waxaa uu dadkii dhagaysanay muxaadarada ku booriyay in ay dadka ceebahooda iska daayaan oo ay tooda u fiirsadaa si ay isu xisaabiyaan oo aakhiro u xasuustaan, waayo waxaa ka mid ah calaamadaha ehlu naarka in la baadhbaado ceebaha dadka kale.

Waxaa uu ka waramay sidii ay asxaabtii Nabi Muxamad (scw) ay iskaga ilaalinayeen xanta , xasadka iyo moronk madhalayska ah.

Waxaan uu sheegay in muranku  leeyahay shuruudo hadii la waayana uu noqonayo wax aan banaanayn, isaga oo tusaala yaal badan u soo qaatay muranka banaan oo ah kii Anbiyada iyo madaxdii islaamku ay ku baahinayeen diinta islaamka .

Waxaa uu sheekhu ku dheraday sida ay muhiim utahy in la istoosiyo

Waxaa uu ka waramay sheekhu taariikhda uu leeyahy iyo sida loogu baahanyahay in dood sax ah oo wadata shuruudeheega labaahiyo.

Sheekhu isga oo waqtiga ka cudur daaranay waxaa uu soo ururiyay waxyaabaha qofka laabtiisa dila.

Su’aalaha la soo waydiiyay Culimada waxaa ka wada jawaabay:-

1-      Dr Axmed Xaaji C/raxmaan

2-      Sheekh C/qaadir Nuur Faarax

3-      Sheekh Daahir Aw Cabdi

4-      Sheekh Maxamed Macalin

Nadwada sanadka lagu qabtay Masjidka Cumar Bin Khataab ayaa ahayd tii lixaad ee Masjidka lagu qabto waxaana ka horeeyay ilaa Shan Kulan cilmiyeed , waxayna Nadwada sanadkani ay ka hadlaysay  Ciwaanka ah“Kani waa jidkayga toosan ee raaca _ وأن هذا صراطي مستقيماً فتبعوه”  waxaana nadwada intii ay socotay Duruus kala duwan ka soo jeediyay Culimada kala ahaa :-

1-      Dr Axmed Xaaji C/raxmaan

2-      Sheekh Daahir Aw Cabdi

3-      Sheekh C/naasir Xaaji Axmed

4-      Sheekh Maxamed Macalin Axmed

5-      Sheekh Xasan Maxamed Muuse “Bookh”

6-      Sheekh Cali C/laahi “Cali Towxiid”

sidoo kale su’aalaha Fataawada ah waxaa ka qeyb qaatay Sheekh C/qaadir Nuur Faarax oo aan wax darsi ah ku yeelan sanadkan Nadwada , waxaana sidoo kale su’aalaha fataawada ka wada qeyb qaatay dhamaan Culimada Nadwada ka qeyb galaysay kuwaas oo ka jawaabay su’aalo si toos ah ula xidhiidha Daruustii ay jeediyeen iyo Su’aalo kale oo caam ah oo ay soo waydiiyeen dadka Nadwada la socday.

Nawada ayaa ahayd mid si toos ah loogala socday magaalooyinka Boosaaso oo ay tabinteeda lahayd Idaacada Quraanka Kariimka ah ee Al-Xikma , iyo Magaalada Qardho oo ay tabineysay Idaacada Quraanka Kariimka ah ee  Magaalada Qardho.

Xagga Internetka waxaa Nawada lagala socday iyadoo cod ah si toos ah Shabakadda Halgan waxaana sidoo kale tabintaa la wadaagtay Shabakadan Somalimirror ,waxayna labada shabakadood ka wada qeyb qaateen tabinta Kulan cilmiyeedyo kala duwan oo ka kala dhacay Magaalooyin kala duwan oo ku kala yaala Gobolada Waqooyi Bari “Puntland “ iyo Gobolada Waqooyi Galbeed “Somaliland “

Dadka ku dhaqan Magaalada Qardho iyo naxwaaxigeeda ayaa si aad ah ugu faa’iidaystay Kulan cilmiyeedkaas intii uu socday waxayna sidoo kale dadka aan fursad u helin in ay so toos ah Nadwada ula socdaan iyadoo celis ah ay ka helayeen Idaacada Quraanka Kariimka ah.

Gudiga qaban qaabada Nadwada ayaa u mahad celiyay Sharikadaha Isgaadhsiinta ee Telecom iyo Golis , oo fududeeyay khadadka loo isticmaalayay tabinta Nadwada sida Teleefanada iyo Internetka .

Nadwo Cimiyeedka lagu qabto Masjidka Cumar Bin Khataab ayaa ah mid sanadkiba mar la qabto waxayna nadwooyinka lagu qabto Masjidka soo bilowdeen sanadii 2004.

Bixid- Dr Axmed Xaaji C/raxmaan - Midig -Xidhiidhiyaha Nadwada Sheekh C/shakuur Aadan Faarax

Dr Axmed Xaaji C/raxmaan oo ka jawabaaya Su'aalaha Fataawada

Sheekh C/qaadir Nuur Faarax oo ka Jawaabaya Su’aalaha Fataawada

Sheekh Daahir Aw Cabdi oo ka jawabaaya Su'aalaha Fataawada

Dr Axmed Xaaji C/raxmaan waxa uu ugu horeyn inta uusan Muduuca muduuca galin uu sheegay in Muduucan uu yahay Mowduuc la xidhiidha qeybaha ay ka koobnaayeen Duruusta Nadwada sidoo kalena uu hoos galayo Ciwaanka guud ee Nadwada ee ah “kani taa jidkayga Toosan ee Raaca”

Intaa kadib waxa uu Dr Axmed Xaaji uu soo qaatay sharaxida Ayaad Quraan ah oo ka hadlaya sida loog baahan yahay in la barto Quraanka kariimka ah sidoo kalena lagu dhaqmo laguna xidho Nolosha loona baahan yahay in Qofku uu noloshiika ku dhaqo Quraanka kariimka barashadiisa iyo ku dhaqankiisaba .

Dr Axmed Xaaji waxa uu intaa kadib uu sharax guud ku sameeyay ciwaanka mowduuciisa ee ah “ Manhajka Quraanka Kariimka ah ee Toosinta Nafta” wuxuuna Dr Axmed Xusay in Quraanku uu yahay shayga sida dhabta ah waxa uga badalaya Nolosha Qofka ama Bulshada kuna tosinaya wadada toosan ee uu Ilaahay  Kitaabkiisa ku sheegay “وأن هذا صراطب مستقيما فتبعوه “ wuxuuna sidoo Dr Axmed uu tibaaxay in noloshada dadkii hore ay is badashaday markii Nabiga SCW la soo saaray wax walba oo Noloshooda la xidhiidhayna ay badalmeen wixii xiligaa ka dambeeyay , wuxuuna Dr Axmed xusay in Nolosha is badashay ay tahay tii ay ku noolaayeen ka hor intii aan Nabiga SCW la soo saarin  tan markii dambe ay qaateen ama ay ku dhaqmayeena ay ahayd tii ay shareecadu jidaysay.

Dr Axmed waxa uu sheegay in Qofka Muslimka ah looga baahan yahay in laga helo labo waxyaabood oo kala ah Daganaansho “deg degsiimo la’aan”  iyo Amaano , labadaas waxyaaboodna ay yihiin labo waxyaabood oo dadka laga helaayi ay yihin dad wanaagsan , wuxuuna dadka ku booriyay in labadaas waxyaabood ay ku dadaalaan sidii ay ugu sifoobi lahaayeen labaad tilmaamood.

Dr Axmed waxa uu shegay intaa kadib in dadku ay ku kala duwanaan karaan dhaqankooda balse mar walba qofka looga baahan yahay in uu ku dadaalo dhaqanka wanaagsan , wuxuuna Dr Axmed Xaaji oo uu qaatay hadal uu yidhi Khadiibal Baqdaadi oo la xidhiidhay xagga dhaqanka  taas oo ahayd in qofka qaniga iska dhiga uu Ilaahay Qani ka dhigo sidoo kalena qofkii dhorwsoonaanta ku dadaala uu Ilaahay ka dhigayo mid dhowrsan.

Dr Axmed waxa uu intaa kadib uu tilmaamay in  qofka ay saamayn ku reebto bii’ada “deegaanka “ uu ku noolyahay haday tahay xagga dhaqanka iyo hadii ay tahay xagga dabeecada , wuxuuna Dr Axmed uu xusay in dhibaadataa xagga deegaanka ah sida looga guulaysan karaayi ay tahay in nolosha lagu xidho cibaadada alle iyo Kitaabkiisa .

D-ku waxa uu sheegay in Kitaabka Quraanka ah uu yahay midka kaliya ee cadeeyay sida loo cibaadaysanayo iyo sida loo dhaqamayaba sidoo kalena bidhaamiyay wax walba oo nolosha la xidhiidha sidoo kalena ka digay wax walba oo dhibaato ku ah nolosha kana hadlay acmaasha “ficilada” kheyrka ah ajarka laga helayo iyo kuwa xun xun kuwa laga dhaxlayo.

Dr Axmed Xaaji Axmed waxa uu Sheegay in Nabiga CSW uu ku duceysan jiray Ilaahayow sidaad Abuuritaankeyga u wanaajisay u wanaaji dhaqankeyga  , wuxuuna Dr Axmed intaa kadib uu cadeeyay in loo baahan yaay in lag daydo Nabiga SCW  sidoo kalena lagu dadaalo in lagu duceysto ducooyinkii uu Nabigu ku duceysan jiray ee xagga Akhlaaqiyaadka “dhaqanka” .

Dr Axmed waxa uu tibaaxay in akhlaada Muslimku ay tahay mid xidhidh la leh Caqiidada , akhlaaqdaasina ay u kala qeybsanto , tan shakhsiga , tanta bulshada  iyo tan ka dhaxeysa Muslimka iyo Bulshooyinka kale “ Gaalada” .

Dr Axmed waxa uu sidoo kale uu xusay in Qofka Muslimka ah looga baahan yahay in uu noqdo qof dhaqan wanaagsan sidoo kalena u jilicsan dadka muslimiinta ah  dhinaca kalena hab wanaagsan kula dhaqma dadka aan mulimka ah ayn si loogaga daydo dhaqanka wanaagsan taas oo keeni karta in qofkaas  muslimka ah ay sababtiisa dad badan diinta ku soo galaan iyagoo ku dayanaya dhaqankiisa.

Dr Axmed waxa waxa uu tilmamaay in Dowlada ama maamulka looga bahan yahay in ay cadaalad wax ku dhisaan , wuxuuna Dr-ku xusay in Culimadu ay dhaheen way jiri kartaa dowlad aan muslim ahayn in ay cadaalad ka jirto balse ma jiro karto dowlad Muslim ah in ay noqota mid daalimad ah “ Dulmi fasha ah”, wuxuuna Dr-ku uu tilmamaay in Akhlaaqiyaadka laga doonayo Dowlada ama maamulka ay ka mid tahay Raxmadda “ Naxariista “ oo ah in Umadda loo naxariisto , wuxuuna intaa uu Dr Axmed Xaaji C/raxmaan uu soo qaatay Xadiis Nabiga CSW ka sugnaaday oo micnihiisu ahaa  Ilaahayow qofkii Ummadeyda ka mid ah oo la wakiisha ee dadka dhiba Ilaahay ku dhib waxa loo wakiishay .

Dr Axmed waxa uu sidoo kale wax ka bidhaamiyay akhlaaqiyaadka “ dhaqamada “ laga doonayo in ay Dowladu dadka kula macaamisho “kula dhaqanto” , wuxuuna sidoo kale soo qaatay Dr-ku qodobo arintaas la xidhiidha oo uu sharaxaad ku sameeyay , wuxuuna Dr Axmed uu soo qaatay ma’uuliyaadka kala saran Dowlada iyo Dadka iyo mid walba waxa gaar ahaa uu leeyahay iyo waxa waajibka ku ah ee laga doonayo in uu ka soo boxo.

Sidii caadadu ahayd Darsiga uu Dr Axmed Xaaji jeediyay kadib waxaa la guda galay Su’aalaha Fataawada ah ee ay Culimada Nadwada ka qeyb galaysaa ay soo waydiiyeen dadka Nadwada la socda waxaana caawa su’aalaha ka jawaabay Sheekh Xasan Maxamed Muuse “Bookh”  iyo Sheekh C/qaadir Nuur Faarax , waxyana Culimada Caawa ka jawaabeen su’aalo kala duwan.

Duruusta Nadawada ayaa caawa ka ekeyd waxaana lagu wadaa in habeen dambe laga dhigo habeen u gaar ah  su’aalaha Culimada ay ka jawaabi doonto si furad loogu helo su’aalhii ay dadku Culimada soo waydiiyeen.

Waxaa lagu wadaa in Nadawda la soo gunaanado habeen dambe marka ay dhaamaadaan su’aalaha Fataawada ah ee ay Culimada ka jawaabi doonto kuwaas oo bilaban doona 6:30 fiidnimo Xiliga Magaalada Qardho ama Wakhtiga Makka Al-Mukarama  hadba sidii loo yaqaano.

Dr Axmed Xaaji C/raxmaan iyo Xidhiidhiyaha Nadwada Sheekh C/shakuur Aadan Faarax

Dr Axmed Xaaji C/raxmaan oo Darsiga Sharaxaya

Bidix Sheekh Xasan Bookh - Midig Sheekh Maxamed Macalin Axmed

Sheekh Xasan Bookh iyo Xidhiidhiyaha Nadwada

Sheekh Xasan Bookh oo ka jawabayaSu'aalah Fatawada

Sheekh C/qaadir Nuur Faarax oo ka jawabaya su'aalaha Fataawada

DR AXmed Xaaji oo isku diyaarinaya jeedinta Darsiga

Sheekh Xasan Maxamed Muuse “ Bookh “ waxa uu ugu horeyn inta uusan galin Mowduuca uu sheegay in ugu horeyn uu Sharax guud ku sameyn doono Ciwaanka uu sito darsiguusu intaa kadiba uu  u gali doono mowduuca  xidhiidha la leh  iyo halka uu ka soo galayo ciwaanka nadwada mowduuciisu  , wuxuuna intaa kadib Sheekh Xasan Maxamed Muuse uu sheegay in mowduuciisu uu inahaa ku soo koobi doono.

Sheekha waxa uu sharax guud uu ku sameeyay Ciwaanka uu wato darsigiisa  wuxuuna xusay in is khilaafka uu yahay kala firkir duwanaanshaha labada qof ayna soo hoos galayaan is khilaafkaasi waxyaabo badan oo muujinaya khilaafka  , wuxuuna intaa kadib Sheekh Xasan Bookh uu soo qaatay Aayaad ka hadlay is khilaafkii umadihii hore iyo wixiii ay ka dhaxleen isk khilaafkoodii iyo waxa ay ka dhaxleenba .

Sheekhu waxa uu sheegay in Khilaafka lagu tilmaami karo in uu ka mid yahay calaamadaha Mushrikiinta  Diintuna ay ka digtay is Khilaafka ayna sidoo kale cadeysay waxa ka dhalanaya is khilaafka iyo natiijada uu leeyahayba , wuxuuna Sheekh Xasan bidhaamiyay in is khilaafku uu lidi ku yahay midnimadii Umadda uuna dhaxalsiinayo in ay Ummaddu kala tagto ayna noqoto mid kala xidh xidhan.

Sheekh Xasan Bookh waxa  uu intaa kadib soo qaatay sharxidaa Aayaad ka hadlaya khilaafka iyo Axaadiis uu Nabigu SCW ugu hadlay khilaafka , wuxuuna Sheekh Xasan xusay in Dadku ay waligood isa soo khilaafi jireen arintaasina ay ka mid tahay sunanta Alle , wuxuuna intaa kadib uu Sheekh Xasan soo qaaday Xadiis Nabiga SCW ka suganaaday oo uu ku sheegay in Ummadan ay u kala qeybsameyso ilaa 73 qeybood kala qeybsankaasina uu ka dhashay is khilaafkooda .

Sheekhu waxa uu sheegay intaa kadib in wixii la isku khilaafo ay waajib tahay in  loola noqdo Diinta , dhinaca kale waxa uu Sheekhu uu tibaaxay in Ummadda is khilaafkeedu uu yahay Musiibo , waxa uu intaa kadib Sheekhu uu xusay in Qofka ama shakhsigu uu ku si foobi karo xaalad xun iyo xaalad wanaagsan oo wada jira  loona baahan yahay in qofka waxa uu ku wanaagsan yahay laga qaato ama looga daydo wixii uu ku xun yahay ama uu ku khaldan yahayna laga tago si aan loogu dhicin xumaanta uu ku sifoobay .

Sheekhu waxa uu intaa kadib uu sheegay in Khilaafka uusan qofna ka bad baadeyn ilaa qof uu Ilaahay ka bad baadiyay mooyee , wuxuuna sidoo kale xusay in mar walba loo baahan yahay in laga fogaado wixii keeni kara is khilaaf iyo kala tag.

Sheekh Xasan waxa uu sheegay in Khilaafku uu u qeybsamo ilaa dhowr qeybood , wuxuuna ka tilmaamay  in uu yahay khilaaf Mofhum ah “ mid fikirka ah “  wuxuuna inta kadib uu si faah faahsan ugu hadlay qeybaha khilaafka iyo waxyaabaha ay ku sifaysan yihiin kuwooda xun iyo kuwooda dhex dhexaadka ah iyo kuwooda la qaadan karo marka laga eego xagga waxa uu xambaarsan yahay ee faa’iido ah.

Sheekhu waxa uu xusay in khilaafka ka dhaxeeya Ahlu Kitaabka “ Yuhuud iyo Nasaaro “ iyo Muslimiinta uu yahay mid ku salaysan xagga diinta Ilaahayna uu arintaas ugu hadlay Kitaabka Quraanka Kariibka ah colaadka ay “Yuhuuda iyo Nasaarada “ ay u hayaan Muslimiinta ay tahay mid ku ah sidii ay iyaga ugu soo biiri lahaayeen khilaafkaasina uu yahay mid waligiiba taagan Ilaa Qiyaamaha .

Waxa  uu inta kadib uu Sheekh Xasan Bookh uu wax ka tilmaamay waxyaabaha keenaya khilaafka kuwaas oo uu ku tilmaamay in ay ka mid tahay fikirka laga qab si ahaan ama lagu kala fakir duwaanado sheyga waxa ka dhalanaya iyo waxa uu keenayo .

Sheekhu waxa uu ugu dambeyntii mowduuca ku soo gaba gabeeyay talooyin guud oo uu Ummadda u soo jeediyay wuxuuna bidhmaamiyay dadkana ku booriyay in dadku ay ka fiirsadaan dadka ay hadalkooda qaadanayaan hadii uu saxan yahay iyo hadii uu khaldan yahay , wuxuuna intaa kadib carababay Sheekhu dadkana uu ku booriyay in wanaagsan tahay in la iska ilaaliyo wax khilaafka sidoo kalena lag dadaalo sidii diinta loo baran lahaa si wacyi looga qaato  qofku waxa uu aaminayo iyo waxa uusan aaminayn .

Intaa kadib sidii caadadu ahayd su’aalaha Fataawada waxaan Caawa Su’aalaha ka jawaabay Sheekh C/qaadir Nuur Faarax , Sheekh C/Naasir Xaaji Axmed iyo Dr Axmed Xaaji C/raxmaan , waxayna Culimada caawa ka jawaabeen su’aalaad fara badan oo ay soo waydiiyeen dadka Nadwada la socda .

Bidix -Sheekh Xasan Bookh -Midig Xidhiidhiyaha Nadwada Sheekh C/shakuur Aadan Farax

Sheekh Xasan Maxamed Muuse "Bookh' oo Darisga Sharxaya

Bidix - Dr Axmed Xaaji C/raxmaan -Midig Sheekh C/qaadir Nuur Faarax

Sheekh C/qaadir Nuur Faarax oo ka jawabaaya Su'aalah Fataawada

Sheekh C/naasir Xaaji Axmed oo ka jawaabaya Su'aalaha Fataawada

Dr Axmed Xaaji oo ka Jawaabaya Su'aalaha Fataawada

dadka oo nadwada dhageysanaya

dadka oo Nadwada dhageysanaya

dadka oo nadwada dhageysanaya

dadka oo nadwada dhageysanaya