“Inkasta oo aan ahay xubintii ugu dambaysay ee Komishanka ku biirta, haddana waxaan marka hore talo u jeedinayaa Axsaabta, Xukuumadda iyo shacabkaba. Taas oo ah, Komishanka Doorashada maanta laga sugayo maaha xil kaligii saaran ee waa xil umadda oo dhan wada saaran.  Waxaanan odhan karaa, ififaalaha maanta soo baxay, waa markii ugu horraysay ee aan qof dibloomaasi ah ka maqlo, haddii aad ku guulaysataan Doorashooyinkan, aqoonsigiinii kaabbiga ayuu saaran yahay. Doorashadan inagu soo fool lehi waa tii imtixaanka ku ahayd Jamhuuriyadda Somaliland, Shacabkeeda, Axsaabteeda iyo Xukuumaddeedaba. 

Sidaa waxa yidhi Xasan Cumar Hoorri oo ka mid ah Xubnaha Komishanka Doorashooyinka, kaas oo ka waramay waxyaabihii lagaga wada hadlay kulan shalay dhex maray Madaxweyne Rayaale iyo lix xubnood oo Komishanka ka mid ahi.

Xasan Cumar Hoorri oo ah Xubintii bedeshay xubin hore uga tirsanaa Komishanka oo geeriyooday Allaha u naxariistee Xasan Maxamed Cumar (Looshade), ayaa ka warbixiyay nuxurka wada-hadallo shalay dhex maray Komishanka, Rayaale iyo Madaxweyne-ku-xigeenka. Waxaanu Xasan Cumar Hoorri sheegay in ay qoraallo u dirayaan Deeq-bixiyayaasha oo uu sheegay in ay gacanta ku hayaan natiijada Diiwaangelinntii Cod-bixiyayaasha, kaas oo ay kaga dalbanayaan inay shaaciyaan waqtiga rasmiyan lagu dhawaaqayo natiijadaas iyo sidoo kale inay soo daayaan Lacagtii Doorashada ee ay bixinayeen.  

Xasan Cumar Hoori oo u waraysi siiyey   Idaacadda Horyaal, ayaa  sheegay in maalinta sabtida ah ee soo socota ay kulan isugu iman doonaan Komishanku, ka dib marka ay warar sugan ka helaan sida uu sheegay Deeq-bixiyayaaasha iyo Axsaabta oo ay ka sugayaan Xeerkii Anshaxa. Waxaanu sheegay in haddii kulankaasi aanu noqon mid xambaarsan xogahaas, ay umadda u sheegi doonaan cidda rasmiyan hor taagan Doorashada. “Waxaana loo baahan yahay in dhammaanteen aynu is-garab taagno, haddii aynu inagu dhexdeena yooyootanno, waxaynu ujeednaa in dalka loo go’aaminayo dhibaato, dagaal, xumaan, xabbad iyo waxaan laga bixi karaynin. Markaa waxan leeyahay oo aan soo jeedinayaa, waar doorashadu Komishanka uma taalo ee umadda oo dhan bay u taalaa ee aynu is-garab taagno.” Ayuu yidhi Xasan Cumar Hoorri. 

Mar su’aal laga weydiiyey warar sheegayey in aanay Weftigii Deeq-bixiyayaasha ee dalka yimi aanay kulan la  yeelan ( Kominshinka), wuxuu yidhi

“Weftiga hadda yimi, waxa ka soo horreeyay Safiirkii Ingiriiska ee Itoobiya oo ka mid ah dawladaha kuwa ugu firfircoon ee deeqda ina siiya, waananu la kulanay, Xukuumadduna way la kulantay, Xisbiyada Qarankuna way la kulmeen. Maalintay Weftigan kale imanayeen ciddii ugu horraysay ee ay la soo xidhiidhaan Komishanka ayay ahaayeen, ballan baa naloo qabtay oo Xafiiska EU-da ayaanu ballanka ku lahayn. Nasiib-darro, waxa dhacday markaa dabaylo kacay darteed in ay Diyaaraddii Hargeysa ku soo degi wayday, ka dibna ay Berbera ku degtay. Runtii intii aanu isku sheegi lahayn, xidhiidho toos ah iyo kuwo kaleba waanu isu sheegnay. Markaa wax cuqdad ah oo aan u arko inaanu kulmi waynay ma jirto, iyagana (Weftiga Deeq-bixiyayaasha) xil baa laga sugayaa, anagana xil baa nalaga sugayaa. Aan mid kale ku darsadee, Komishanku labada cisho ee inagu soo fool leh, ilaa Jimcaha, waxaanu rabnaa in aanu arrinkayaga soo gebo-gebayno, waxaanu rabnaa in aanu Deeq-bixiyayaashii la hadalno, waxaanu rabnaa ballankii ay qaadeen ee ahaa inay deeqdaa bixiyaan, in aanu nidhaahno Lacagta xilligeedii ku soo shuba. Waayo, Xukuumadda dhinaceedii waanu ka haynaa. Waxaanu rabnaa oo wax walba ka muhiimsan, xilligii Doorashadu waxay mar walba dib ugu dhacaysay diiwaangelinta oo aynu nidhi yaanay Doorashadu qabsoomin iyada oo aan dadka la diiwaangelin, natiijadii Diiwaangelinta oo gacanta ugu jirta Deeq-bixiyayaasha iyo Hay’addan aanu wada shaqayno ee Interpeace, iyagiina inay is-muujiyaan mawqifkoodii iyo ballanku siduu ahaa ay ku soo baxdo.  

Markaa labadaa cisho ayaanu dhinacayaga ku soo gebo-gebayn doonaa, iyagana aanu waydiisan doonaa in ay Lacagta qaybtoodii soo shubaan, natiijadii Server-kana xilligii loo muddeeyay inuu ku dhacayo inay sheegaan. Taas haddii wax ka duwani haddii ay soo baxaanna, waynu isla ogaan doonnaa, balse anagu sidaas ayaanu ku rejo waynahay iyo wax waliba inay waqtigoodii ku socdaan”.

Su’al kale oo ku saabsanayd  kulamo gaar gaar ah oo ay lakala yeesheen  Xisbiyada Mucaaradka, Madaxweyne iyo xusbiga talada haya laftiisa iyo wixii ka soo baxay

Wuxuu yidhi  “Komishanka Qaranku shalay (dorraad) wuxuu la kulmay Xisbiyada UDUB, Kulmiye iyo UCID, maantana (shalay) anaga oo dhan oo lix xubnood ah waxaanu la kulanay Madaxweynaha iyo Madaxweyne-ku-xigeenka. Runtii, waxaan arkaa canaani dhinacay doontaba ha ka jirtee, kulligayo waxaanu ka wada hadlaynay iyo ujeedadu mid uun bay ahayd, doorashadii in xilligii loo muddeeyay ee 27 September ay qabsoonto. Ciddii markaa ay ka qabsoomi waydo iyo ciddii hortaagani way soo baxayaan, laakiinse ilaa hadda cid aanu ku dhaliilayno iyo cid aanu eed saarayno midna ma jirto. Saddexda Xisbi Siyaasiba waxaanu ka sugaynaa inay ugu dambayn Sabtida ay noo soo gudbiyaan Anshaxii Doorashooyinka oo aanu u gudbinay inay noo soo gudbiyaan, iyaga oo soo gebo-gebeeyay oo aanu Bisinka u qabano oo aanu Qalinka ku duugno, halkaana ka sii socono. Markaa anigu kama dayrinayo. 

Mudanahan ayaa si badheedha dusha uga saaray masuuliyada  caqabadaha cidda hortaagan Doorashada ee laga wadi kari la’yahay  inay  yihiin dhamaan dhinacyada kala duwan ee xukuumada, Kominshinka laftiisa,  iyo Axsaabta mucaaridka. 

“ Walaal way tahay, dhaliiluhuna way jiraan oo wax aynu qarsanayno maaha oo Komishanka dhexdiisa ayay ka jiraan, Axsaabta Qaranka ayay ka jiraan, Xukuumadday ka jiraan. Saacaddan runi run bay gaadhay, fooli hadday timaaddana, gudo qarsiimo hadhay. Waxaan qabaa anigu toddobaadkan wixii ka bilowda inaan dembiga la wada yeelan doonin. Waxaan qabaa, Ilaahayna ka baryayaa oo aan ku rejo waynahay in aanu kulligayo arrinkan Xalay-dhalay ka noqono oo aanu is-eedaynta iyo yooyootanka dhaafno oo danta qaranka isu taagno. Haddiise toddobaadkan iyo labada toddobaad ee inagu soo socda aanu hawsha 80% riixi kari wayno, dee dib-u-dhac baa imanaya, waana ta laga digayo. Markaa eedda lama wada yeelan doono ee cid uun baa yeelan doonta. Balse, ilaa hadda intaan ka war qabo Axsaabta, Madaxweynaha iyo ku-xigeenk oo aanu maanta (shalay) la kulanay, Hay’adaha deeqda bixiya iyo gudahayagaba waxaan u arkaa arrimuhu inay si raynrayn leh u socdaan. 

Ugu danbayn Arinta Serverka oo ahayd arin si  weyn  loowada sugayo ee natiijadii ka soo baxday Diwaangelintii lagu sameeyey Somaliland ayaa ilaa maanta laga hayn  tiro rasmiya  oo lagu  sugayo  tirade rasmiga ah ee ka qayb geli karta  Doorashooyinka Soo socda ayaa Mudanuhu  ka warwareegay  inuu wax ka sheego waqtiga ay soo bixi karto   natiijadii Server-ku. 

Wuxuna yidhi  Waxaanu ku rejo-waynahay in aanu maalinta sabtida ah isu nimaadno anaga oo war buuxa ka hayna Deeq-bixiyayaashii, Lacagtii laga sugayay iyo natiijadii Server-ka. Anagoo war sugan ka hayna Xisbiyadii iyo heshiiskii anshaxa ahaa ee laga sugayay. Insha Allahu sabtida in aanu war sugan la nimaadno, warkaasi hadduu noqon waayo mid dhammaystirana, eedda lama wada yeelanayo ee ciddii eedda leh waa qaar uu Qaranku ogaan doono, hadday Xukuumadda noqoto, hadduu Komishanka noqdo, hadduu Axsaabta noqdaba iyo hadduu Deeq-bixiyayaasha noqdaba.