SomaliMirror

Iyadoo xubnaha Komishank Doorashooyinka Maamulka Somaliland kala qaybsan yihiin, isla markaana ay afar xubnood dalbadeen in laga bedelo laba ka mid ah todobada xubnood ee Guddiga, ayaa waxay taasi abuurtay is eedayn iyo soo-ifbixida musuq-maasuq markii horeba loogu tirinayay xubno Guddiga ka tirsan.
 
Todobaadkii hore, ayaa qaar ka mid ah Wargeyska ka soo baxa Maamulka S/land faafiyeen qoraal uu qoray mid ka mid ah Guddiga Doorashadu. Qoraalkaasi wuxuu sheegayay, in Komishanku u qaamaysan yahay shaqaalaha uu masuulka ka yahay oo aan muddo dhowr bilood ah aan Mushahar qaadan. Sidoo kale, qoraalkaasi wuxuu muujinayay in hawlmaalmeedka Komishanku yahay mid murugsan oo isku daadsan, isla markaana waxa lagu sheegay in lacag $ 40.000 oo Doollar aanay xubnaha kale ee Komishanku ku qancin qaabka uu lacagtaas u maamulay Hoggaanka Komishanku.
 
“Waxa xusid mudan in hoggaanka Komishanka lagu eedaynayo inuu ku tagrifalay xisaabaadka, iyadoo aan soo xiganayo eed xubnaha Komishan dhexdiisa ka soo yeedhay, taasoo aan lagu qancin qaabkii Hoggaanku u maamulay lacag dhan US 40.000 oo sida la sheegay ka soo baxday Khasnada dhexe ee dawladda, iyadoo u qorshaysnayd gunooyinka xubnaha Komishanka iyo hawlgalka.”
Weedhaasi waxay ka mid ahaayeen qoraalkaas Saxaafaddu todobaadkii hore faafisay ee uu qoray xubinta Guddiga ka tirsani.
 
 ”Horta, xubnuhu (Komishanka) kama shaqeeyaan lacagta oo inta badan Maamulka lacagtaa ka shaqeeya, Maamulka lacagta iyagana haddii la waydiiyo way ka hadli karaan. Dee Miisaaniyaddii cusbaydna may iman, mid kalena may iman, balse xafiiska waxa lagu wad-waday uun… Markaa, runtii halkaa wax ku jiraa ma jiro.” Sidaa waxa yidhi Guddoomiyaha Komishanka Doorashooyinka Jaamac Maxamuud Cumar
 
Si kastaba ha loo isticmaalee lacagtaa afartanka kun ee Doollar lagu sheegay ma soo gashay gacanta Guddoomiyaha Komishanka Doorashooyinka?. Isla arrintaas mar aanu wax waydiinay Guddoomiyuhu wuxuu ku jawaabay; “Walaahi, kollay qolada Xisaabaadkaa aad ugu warhaysee, laakiin wax lacag ah oo aan si aan sifo Sharci ah ahayn u baxday ma jirto.”
 
Inkastoo Guddoomiyuhu uu jawaabtaa kooban kaga baxay, haddana, waxay xubnaha Komishanka qaarkood ku eedeeyeen in ku-takrifalka lacagtaasi ay ku kooban tahay Guddoomiyaha. Laakiin, Jaamac Maxamuud Cumar (Jaamac Sweden) waxa uu yidhi; “Maya, maya. Waar waa Mushaharooyin iyo wax caynkaas ah oo wax cidla ku dhici karaa ma jiro.”
 
Dhinaca kale, lacagtaasi waxa la sheegay inay ahayd gunooyinka xubnaha Komishanka. Sidaa darteed, mar aanu Guddoomiyaha wax ka waydiinay meesha ay martay gunadii xubnaha Komishanku, waxa uu ku jawaabay; “Adeer, marka Illaahay laga baqdo warkaasi run maaha, balse waa war ceeb uun lagu raadinayo’e, halkaas waxba kuma jiraan.”
Dalabkii Lacagta:
 
Sida ku cad Dokument qoraal ah oo ku taariikhaysan 15/02/2009, Guddoomiye Jaamac-Sweden waxa la sheegay inuu Rayaale u diray qoraalka nuxurkiisu sidan u dhignaa; “Mudane Madaxweyne, waxaan halkan kuugu soo gudbinayaa salaan ay ku dheehantahay xushmad iyo qadarin. Sida aad la socoto, hawsha xafiiskan u taala aad bay baaxad u leedahay. Sidaa awgeed, waxaanu si muuno leh kaaga codsanaynaa in xafiiska lagu kabo kharashka aanu halkan ku soo gudbinay;
1-Gunno Xubnaha Komishanka 3 bilood oo xubintiiba $ 1000 ah, isugeyna noqonaysa $21000 (kow iyo labaatan kun oo doolar).
2-Kulamada iyo shaqo-hawleedka oo $7000 (todoba kun oo doolar).
3-Furniture guryaha xubnaha oo uu ku sheegay $7000 (todoba kun oo doolar).
4-Safarada Guddoomiyaha ee dibadda oo uu ku sheegay $5000 (Shan kun).
Lacagtaa isugaynteedu waxay noqonaysaa $40.000 (afartan kun oo doolar).”
Soo-jeedinta Agaasimaha Guud:
 
Qoraalkaa hore ee Saxaafaddu faafisay wuxuu sheegayay, in bil gudaheed ah lagu isticmaalay Shidaal loogu talogalay in lagu adeegsado muddo saddex bilood ah. “Sida ku cad qoraalka Agaasimaha Guud ee Komishanka, waxa lagu tagrifalay isticmaalka Shidaalka, iyadoo bil gudaheed lagu dhameeyay qorshihii saddex-biloodka. Siday Xoghayntu sheegtay awoodaha uu ku baxay Shidaalkaa dheeraadka ah”. Sidaa waxa yidhi qoraalkaa hore loo faafiyay oo xiganayay warqad arintaa ku saabsan oo uu Agaasimaha Guud ee Komishanka Cabdiraxmaan Siciid Yuusuf, taasoo uu u diray Guddoomiyaha Komishanka.
 
Haddaba, nuqul ka mid ah qoraalkaa Agaasimaha oo aanu helay, kuna taariikhaysan 22/04/09, waxa uu u dhigan yahay sidan; “Mudane Guddoomiye, waxaan si mushmad leh idiinla socodsiinayaa in qorshihii ku-talogalka Shidaalka ee saddex-biloodka (Jan – March, 09) oo ah 25,000,000 Sl Sh aynu bishii March, 09 isticmaalay 29,000,000 Sl Sh, taasoo macnaheedu yahay in kharashka isticmaalka Shidaalka xarunta bishiiba u dhigmo ku-talogalkii Miisaaniyaddeed ee saddex-biloodka.
Sidaa darteed, waa in isticmaalka Shidaalka la beekhaamiyo si aan daymo hor leh loo gelin, iyadoo dayntii horeba loo awood la’yahay.
Qorshaha isticmaalka Shidaalkuna noqdo mid ka soo fula Maamul keliya ee aanu noqon mid xubnaha Komishanka u siman yihiin.”
 
Gebogebo:
 
Inkastoo dhaliilahaa iyo kuwo kale oo tiro badanba loo tirinayo Komishanka, haddana, marka la eego marxalada ay maanta ku sugan yihiin Komishanka Doorashadu, lana barbar-dhigo muddada kooban ee xilliga doorashada ka hadhay, isla markaana la milcsado hanaanka ay Xukuumadda Madaxweyne Rayaale u dheelayso iyo kala qubnaanta Mucaaridka qorshihiisu liitaa, waxay iswaydiintu noqonaysaa, Somaliland ma ka badbaadi doontaa muddo-kordhin dambe iyo qalalaase siyaasadeed oo ka dhasha doorasho dambe oo dhaxal-xumaysata?.

www.somalimirror.com

 Daabaco