Falanqaynta Jihaadka & Faalada Axkaamtiisa (Qeybta 1aad)
By Somalimirror on 2 Nov, 2008 12:12 PM in Kulanka ducaadda, Maqaallo
W/Q: Sh. Khadar C/laahi Badeed
cagaarane@yahoo.com
Alle laga cabsado oo la mahadiyaa waa Alle SW .
Maamuus iyo magacna Muxammad-baa mudan SCW .
Intaa ka gadaalna waxaynu abaal ma guuraan ah u haynaa intii diintan sida hagar la,aanta ah inoo soo gaadhsiisay haw horeeyaan asxaabtii rasuulka iyo ardaydoodii iyaguna facii sadexaad diinta oo daray ah gacanta ka saaray . saddexdaa iyo intii same ku raacdaba Alla ha salaamad yeelo iyo innagaba .
Intaas hadii aan waydaarto waxa aynu qormooyinka inagu soo foolka leh ku faaqidi doonna waajibka guud ahaan muslimiinta u faran ee falkiisana Alle ajar aan farahiisa la tirin Karin u yaboohay cidda faral ahaan u gudata .. waa waajibka diiniga ah ee magaciisu dhegaha aduunka maansheeyay ( الجهاد في سبيل الله ) ( ilaahay hortii oo loo diriro )
Sida aynu ka wada dheregsanahay jihaadku waxa uu ka midyahay waajibaadka ugu caansan ee Alle saaray adoomihiisa , waxaanuu foolaad u yahay hawlaha ummadda u yaal ee ay ku ilaashanayso diinteeda iyo daneheeda adduunyo . Kii hadlaaba hayska hadlee jihaadku waa baarka iyo figta ugu sarraysa waajibaadka Alle inoo dirsaday , waxaana fanan kara nin hami dheer, naftiisana ku deeqay, Allena kaga iibsaday janno iyo raali-ahaanshihiisa . Saw Alle muu dhihin :- (( Ilaahay wuxuu ka siistay muuminiinta naftooda iyo maalkooda janno kolkay Ilaahay hortii u diriraan ….)) hadii ay sidaas tahay waxa la hubaa in dad badani u bu,aan gudashada waajibkan ama isku taxalujiyaan siday uga dhabayn lahaayeen dhamaystirka beecan aan khasaaraha lahayn . Waa hambalyo waana u gacan ninka maankiisu siiyo inuu sidan u dadaalo kuna fekero taabka jannada qiimigeeda laga dhigay nafta oo la bixiyo !! .
Akhriste waxa haboon inaynu halakan xusno dhawr qodob
1- jihaadku muslimiinta waxa uu u taaganyahay astaanta gobanimada iyo aasaaska sharafka joogto iyo soo jireen labadaba , waxaanay ku beertaa xusuusta ay ka hayaan furashooyinkii taariikhiga ahaa madax taag iyo dareen maamuus , waxay qun iyo qumaati isugu qanciyaan in libtii muslimiintu ka gaadheen gaalada uu jihaadku fure u ahaa . Hadaanay go,aanka jihaadka qaadan lahayna aanay kob cagaar leh kasoo durduriyeen , aragtidooda iyo mashruucooduna uu saqiiri lahaa . Sidaasi awgeed maqalka eraygani waxa uu samayn jiray macne sharaf iyo karaamo ku ladhantahay dhegaha muslimiintuna way ku qabawsan jireen soo hadal qaadkiisa , laakiin waayadan danbe oo xaalka dadka ku abtirsada islaamka uu iska Allaw sahal yahay sidaas si walba wuu uga duwanyahay oo tusaale ahaan:-
(A) taariikh ahaan ugama dheregsana xilligii jihaadka lagu cad-goosan jiray waxa uu taray iyo wararka ku saabsan halyayadii hogaanka u hayay hawsha jihaadka iyo booska ay ka deganyihiin taariikhda . Waxa ka weecday macnihii jihaadka, waxaana cid jihaadka necebi ugu sheegtay inuu ku qotomo adyad iyo reero nabdoon oo boobka lagu caseeyo, ragoodiina birta laga aslo, haweenka , ubadka iyo hanti wixii la soo gaadhana lala wareego , ama ugu yaraan waxa ay ugu fasireen sheeko beri hore dhacday, shar iyo khayr waxay lahaydna wakhtigu ka talaabsaday . Dabadeed waxay madaxa u ruxeen qabeenkii kuwii uu jihaadku naafeeyay waajibkiisana ka gutay .
(B) Waxa madaw ka galay xadka ay kala leeyihiin muslimka iyo gaalku, waxaanay sixi waayeen cidda ay gacanta uqaadayaan ee dagaalka ay la galaan ku amaananyihiin iyo kaan buus iyo af-xumo loo quudhin gacan iyo dhiig hasii joogaane . Kolkaasbaa la marin habaabiyay oo loo lulay calamo , calaamado iyo magacyo jaan oo layidhi waa loo dagaalamaa , la difaacaa , loona dhintaa , (dhul , deegaan , wadan , beel , qabiil , urur , IWM ) . kow iyo laba lama odhan karo wadooyinka karaamo beelka ah ee aadamuhu raacaan markay ka durkaan jidka Alle, balse waxa ay leeyihiin hal tilmaan oo midaysa iyo magac qudha oo rabbigeen u baxshay waa (diin beel ) (الجاهلية ) ciddii hadhsata calankaa jaahiliyada ifkana waa ku khayr laawe, aakhirana waa ku ehelu naar eebbeheen nacay . Sidaas awgeed in muslimiinta dib loogu celiyo magacyo diin ka fog, laguna dhiiri geliyo inay difaacdaan oo ilaaladiisa ay ku dhintaan waa dagaal lagu soo qaaday jihaadka si qofkii muslimka ahaa awoodduu lahaa looga habaabiyo marinkii jihaadka, belaayo kalena ku adeegato …. Labadan qodob iyo qayrkoodba waxay inoo iftiiminayaan sababta aynu u qiimo tirnay kelmadii iyo macnihii jihaadka ( waxa mararka qaarkood dhacda in mujaahid loogu yeedho mid aan habeena ku seexan niyad jihaad, jaadkiisana aqoon , waxaan indhayga ku akhriyay nin Somali ah oo aan diinteena haysan oo jaraaid af Somali ku soo baxaa si taxane ah ugu xardhi jiray muj: (…) inkastoo loo sheegay hawl wadeenada war-sidahaasna ma garawsan, mana joojin ilaa qormadi ka dhamaatay ) taasi ayaa keenaysa daruurina ka dhigaysa inaynu jihaadka iyo waxa uu yahay alif kasoo bilawno
2- Dadka gaarka ah ee lagu magacaabo aqoonyahanka siiba kuwooda xaga diinta u jan-jeedha ee lagu xanto inay fahmeen miisaanka jihaadka laba ayay ugu qaybsameen sida laysu waafajinayo wacyiga maanta iyo la imaatinka waajibkan:
(A) qolo ka durugtay oo wadciga isu dhiibtay oo ay ku dhacay jab nafsaani ah . qoladani waxay marmarsiiyo ka dhigteen itaal darrida muslimiinta , aqoon daraantooda iyo siday uga durugsanyihiin ku dhaqanka tilmaamaha shareecada . waxa ay yidhaahdeen : waxa nala quman in cagta loo dhigo gaalna layska amaan siiyo maxaa dhacay maba iska dhicin karno hubkeena iyo haynteenuna waa maalin dagaal amaba kaba yar sidaasi darteed haynagu carinina ninkan xooga badan . waxay fatwo ku bixiyeen
(b) Ruuxa inagoo sidaas ah faraha fiiq-fiiqaa inuu yahay fitmo abuur belaayo dhalis ah .
(t) Qofka aanu xukunkaasi qancin waa falaag ka fogaaday jidkii rasuulka SCW oo waa sunne khaalif .
(j) Hadii intaasiba ay sidaas tahay waxay jeclaysteen inay ku magacaabaan cidda qabeenkooda ka weecata (khawaarij ) oo macneheedu yahay kuwo xalaashaday dhiiga muslimiinta kadib marakay gaalnimo ku xukumeen wadartooda .
(x) Ninka sidaas yeeli waaya ee ku adkaysta inuu dagaal galo weerar iyo difaac kuu doono ha ahaadee waxa uu ka qayb galay – ayay yidhaahdeen – dagaal sokeeye ( fitno ) hadii uu sidaas ku hoydana cadaabbaa u meel taal shahaado iska daaye waa ayda naarta – ayay intaas ku dareen .
(kh) dhalinta taabacsan iyaga waxa lagu bar-baariyay nacaybka cidda xilligan jihaad doonka ah iyadoo la faray inaanay u dhawaan la saaxiibin una hiilin kuwaas – sida ay qabaan – marin habawsan .
(B) koox labaad oo ka badisay intii la faray amar aanay xaga alle ka qabina muslimiinta ka doonay inay fuliyaan , waxa ay aamineen in aayadda seeftu leeshay xukunka ugu danbeeya , taasi oo soo dedejisay iska hor imaad aan loo diyaar garoobin oo lala galo gaalo iyo kuwa ay soo rabaysteen , isku dhacan oo ay ka horyn lahayd hanashada bulshada loo halgami doono barwaaqada shareecadana ku badhaadhoobi doonta . kooxdan waxaad mooda inay fal-celis u tahay kooxdii hore , iyagoo qabeenkoodii qaloocay ka bixiyay jawaab ka qaro wayn . hadii kooxda (A) fikirkoodii is dhiib u muuqday kooxda (B)na is miidaamin ayuu u ekaaday . haday (A) ay ka sastay jihaadka iyo soo qaad-qadkiisa (B)na hubsiimo ayay maqli kari wayday .
3- taariikhdu waa weelka lagu kaydiyo dhacdooyinka , sababaha jabka iyo guulaha , dhibkii dadka soo maray, wixii lagaga samata baxay . wax tar iyo waxyeello halakay aano u tahay . ( Sida aan u eegno taariikhda ayaa door weyn ka qaadata sida aan waxa jooga u eegno taariikhdu waa sida cilmiga tirakoobka(statistics) oo qof waliba wuxuu ka weeciyaa ama ku toosiyaa hadba mowqifka ama aragtida uu rabo inuu soo bandhigo. ) (awr ku kacsi. Maqaal uu qoraray : x.y.cismaan) hadaynu danayn wayno sooyaalka ummadan oo ay inala saxnaato in aynu banaan hawl ka camirano inagoo iska indha-tirayna taariikhda dhaw iyo ta dheer ee qayrkeen soo martay waxay ka dhigantahay madax adayg iyo tijaabo ummad la geliyo taasoo aynu ka kaaftoomi kari lahayn oo natiijadeedii horeba laysaga ogyahay. Arimaha jihaadkuna waabay ka halis badanyihiinoo ma aqbili karaan miidaamo iyo ku day si hadhaw loo yidhaahdo tijaabadani way soconwaydaye bal tukalena !!! hadana ay soo noqoto ….. hawlaha kale ee isbedelka lagu rabaa way ka dhib yaryihiin jihaadka gacan ka hadalka ah oo tusaale ahaan : baaqa iyo doodaha afka ah ee lagu rabo in lagu hirgeliyo ujeedo loo arkay inay waxtar leedahay hadii waddo khaldan loo maro waxa iska cad inaan hadafkii (dantii ) laga lahaa laga gaadhayn , waxaana hubaal ah marka dib loo xisaabtamo in laysku ciil kaambiyo fursadihii la lumiyay ee laga faaiidaysan waayay . Waxaana laysla qiraa in wakhti badan, feker iyo hantiyiba halkaa ku luntay , balse caano daatay dabadood la qabaye waxa loo qalab qaataa in jabkaa laga barto casharo dhaqaaqa labaadna layska ilaaliyo inay soo noqdaan khaladaadkii hore . Laakiin aynu nidhaahno halkan waxa la khasaaray (inaga baxay ) waa wakhti , feker iyo hanti balse jihaadka aan loo meel dayin ama aan casharro hore loo lahayn waxa aynu ku waayi karnaa intaas hore iyo dad nool , iyadoo intaasiba ay inaga bexeen ayaynu hadana mar labaad ambaqaad ugu noqonaa hawl aynaan hore ugu miidaan deyin . sidaas daraadeed aynu dib u raacno dhacdooyinka kuweena shabbaha ee ay taariikhdu inoo kaydisay si aynu uga helno bogaga sooyaalka mushkiladaha ina horyaal maarayntooda, aynu is waydiino: Xaalka maanta ka taagan Somaliya iyo waayaha ay ku sugantahay ma jiraa dal kale oo sidan noqday ? haduu jiro sidee dadkii dhulkaa deganaa ula tacaaleen dhibaatadan iyada ah ? maxay ku khaldameen si aynaan inaguna ugu dhicin ? maxay isaga egyihiin waxa ka taagan Somaliya , Ciraaq , Afganistaan , Filastiin , iyo meelha kale ee cadaw dibadeed kusoo duulay kadibna uu qabsaday ? maxaynu casharo ka qaadan karnaa haday tahay sidaynu cadawga ula dhaqmayno , inagu u wada soconayno , shacabkana u hogaaminayno ? hadii darafka kale uu iska indho-tiray halkay ku dambeeyeen kuwii dalka kusoo galay iyagoo saaran dabbaabad cadaw guudkeed , ma dawbaa in aynu inaguna sidooda oo kale is ilawsiino darafka kale waxyaabuhuu qaloociyay ??? mala hayaa saan-saantii khalado hore uga dhacay kuwa aynu isleenahay waa laga daw-daranyahay ?? hadii aynu soo koobno: waxa taariikhdu anfacaysaa dadka ay ka dhab tahay danta guud oo naftooda iyo kooxdooda midna aanay kala waynayn waxa ay dadka u sheegaan. Waxa sooyaalka wax ku qaata, ummadana wax ugu qabta kuwa damacooda xakameeyay, danahooda dhawna dhabarka u jiiday .
intaas waa arar aan raaciyo hal afeef ah : erayadan ku saabsan jihaadka ee aynu qormadan ku soo qaadi doonaa waxa ay ka tarjumayaan sida ay aniga ila tahay ee aan xaq iyo daw u arko , looma saarin karo koox ,lagumana eedayn karo cid aan aniga ahayn . Haddii sida aan u sheegay xaqu uu yahay waa sida aan rabay, Allaana mahadeeda leh , haddii uu baal marsanyahayna Aadamaan u ahay, Alle iyo rasuulkiisuna waxba kuma laha .
Aragtida Qoraalkan waxaa leh qoraaga ku saxiixan
Daabaco
U dir saaxiib




salaan sare iga gudoon. waa arin muhiim ah in jihaadka dadka loo bayaaniyo waadna ku mahadsan tahay. waxaan rabaa in dhowr qodob aan kahadlo oo kusaabsan qoraalka,
1- waxaa la yaab ah in erayga jaahiliya waxaad u adeegsatay qofkii u dagaalama wadan , dhul iyo qabiil. ma hadii la difaaco wadanka ayaa jaahiliya ah?. sidoo kale qofta jaahiliga ah ma gaal baa sida aad ku tarjumtay(diin beel)? ma waxaa xaqiiq ah falsafaddii Sayid Khutub ee ahayd in aan ka ahayn kooxda ama firqada waxay ku dhacayn jaahiliyada qarniga 20aad?
2- qayb kamid ah waxaad sheegaysaa magaca soomaaliya halka qaybna aad ku tilmaamaysid qofkii calan wadan ku dagaalamo in uu yahay diinbeel. waxaan u arkaa hadal is burinayo.
3- waxaad tiri taariikh waa cibro. ama sida uu yibi Abuu Cabdalla(Ibnu khalduun) waa wixii dadka aay qabteen iyo wixii aay qaban waayeen. bal dhankeen ka fiirinaa taariikhda dhangaar ah ama si guud jamac ah? noo kala cadeey haday haddii wadahadalka iyo jihaadka meel isla gali karaan iyo inkale?.
waad mahadsan tihiin
yaasiin xuseen | Nov 6, 2008 | Reply
walaal waxaan idindhihilahaay wabsedka inaad dib uhabeeyn aad kusameeysaan waayoo wali waa uu iskudhaxyaacsanyahay midakale shiikh shariif waxoow rabaa inoow aado itoobiya soow dilkiisa mabanaano hada mase wali daddifaacaayo ayaa lahelidoonaa
mucaad yare | Nov 14, 2008 | Reply
marka hore allaah ayaa mahadoon dhan isugnaatay marka xigta amaanta allaah iyo nabad gelyo nabi muxamed korkiisa ahaato
in kadib waxaan umahad naqayaa wadaadka maqaalka ku qaadaa dhigayaa jihaadka ,
walalka qoray maqaalka waxaan u soo jeedin lahaa dhawr qodab oo aan u arkay in ay muhiimtay unoo ka fiirsado kana jawaabo hadday mudan yihiin in laga jawaabo
1- ustaath khadar horta ma xumid oo aniga iyo adiguba fadhi kudirir ayeynu nahay , laakiin waxaa dhaleecayn mudan in aynu fadhigeenii (qucuudkeenii) kudarsano inaynu la nimaadno afkaar cusub oo tilmaamaysa ama laga dheehan karo tabriir aynu uraadinaynu qucuudkeena carabtuna waxay sheegaan oo ay yidhaahdaan waxaa jira cudurdaar danbiga aad kashay ka xun markaa danbigaynu ku jirnay — waa haddaad ila aaminsantahay in uu jihaadka somaliya , ciraaq , afqaanistaan, falastiin iwm inuu yahay waajib cayniya– kudarsano talaxumaan iyo hanqaltaag aan geedkaa gaadhsiisnayn .
2-waxaad sheegtay jihaadka maanta caalamka kasocda in dadku ukala qaybsanyihiin dhawr qaybood ,qayb aad munhazimiin ubisay iyo qola kale oo aadku tilmaantay iyo radul ficil u yihiin kuwaas oo naqonaya mutahawiriin ama dad degdegaaya , laakiin mahayno cidda jihaadka saxda aaminsan oo aad sheegtay ,
3- ilaahay kacabso , allaahna waa ku arkaa waana ku daalacanahyaa ee laba mid soo gal inaad tegtid goobaha jihaadka oo aad soo saxdid cid khaldan ee aad sheegayso ama aad carabkaaga haystid waayo arintaasi waa tacyiir , inkasta oo adigu aad qalinka naftaada ku nasinaysid
hindi | Nov 16, 2008 | Reply