Barlamanka Cusub ee Puntland

Published on September 12, 2008 by Somalimirror   ·   No Comments   ·  

Waxaa  gabagaba maraya xilliga Barlamanka ee hadda ka jira
dawlad goboleedka Puntland kaas oo ku eg 30 October ee 2008, waxa la
filayaa in waqtiga ka haray Sep. lagu dhammaystiro xulidda Barlamanka
cusub  ee soo socda.

 

Hase ahaatee waxaa jira qabanqaabo haatan ka socota gudaha  Puntland
oo ku aaddan inay dib u soo noqdaan inta badan Barlamanka hadda jira
waxana hawshaas gacan wayn kaga jira Madaxwayne Cade Muuse,Gaagaab iyo rag kale oo ay isku argti yihiin iyagoo u arkay in soo noqoshada Barlamanka cusub ay tahay waddada keliya ee u suuragelin karta inay xukunka dib ugu soo noqdaan.

 

Beelaha qaarkood  durba waxay dib u soo celiyeen xubnihii hore ka dib
markii  Isimadooda iyo Cade ay sidaas ku heshiiyeen taas oo Cade
kharash badan ku bixiyay, xubno kale weli lama hubo inay soo nqon
doonaan lakin rajo wanaagsan ayay iyana ka qabaan inay dib u soo
noqdaan.

 

Labadii maalmood ee la soo dhaafay waxaan warbaahinta ka maqlayay
iyadoo xubnihii hore  qaarkood ay ku doodayaan ”waa suuragal in
xubnaha Barlamanku ay dib u soo noqdaan intooda badan maadaama ay
leeyihiin khibrad fara badan”.

 

Waxan iswaydiyay khibradda ay dadka dheer yihiin xubnaha 10-ka sano,
waxanse ogaaday in khibradda la sheegayo ay tahay sida madaxda loo
maalo oo dhaqaale looga  sameeyo oo keliya inay tahay khibraddu.

 

Muddo hore ayay C/llahi Yusuf iyo Cade ka wada hadlayeen sida  mar
kale Cade dib ugu soo noqon karo xukunka, cabsi badan waxay labada
masuul ka qabeen in haddii Barlamanka ay xubno cusub ku soo bataan ay
u badan tahay inaan Cade soo noqon karin si taas looga badbaadana ay
lagama maarmaan tahay in xubnaha haatan jooga dib loo soo celiyo.

 

C/llaahi Yusuf intii uu joogay Puntland wixii uu ka kororsaday waxaa
ugu waynaa in lacag dadka lagu wareeriyo si ujeedada siyaasadeed loo
gaaro taas oo uu kula dardaarmay Cade markii uu xukunka qabtay.

 

Waa dhab arrintaas waana sida keliya ee Cade ku soo noqon karayo,
sababtoo ah Barlamanka Puntland wuxuu noqday shabbad meel taalla oo
warqadda ku dhufsado qofkii lacag wata, taas waxaa u daliil ah
habdhaqankii Barlamanka ee muddadii uu jiray.

 

Dib u eeg dowrkii uu Barlamanku ka ciyaaray xilli kordhintii loo
sameeyay C/llahi Yusuf 2001, xilli kordhintii barlamanku diiday 2006
ee ay ku dirireen Max’ed Cabdi Xaashi iyo C/llahi Yusuf, dib u eeg
ilaa inata laga soo gaaro ansixinta sharcigii Patrolka Puntland iyo
ansixinta miisaaniyadda ee labadaba dhacay sannadka aynu ku jirno.

 

Waxaa jira xubno badan oo Barlamanka ka tirsan oo ay u caado noqotay
inay aroortii u jarmaadaan xarunta madaxtooyada ka hor  inta aanay
tegin xarunta Barlamanka, taas  waxaa ka sii daran sababta guddoomiye
walba oo Barlamanku yeesho uu ugu xaroodo madaxtooyada.

 

Barlamanku wuxuu riday gudoomihii ugu horeeyay Yusuf X.Siciid, kii ka
dambeeyay Cusmaan Xusuf Dalmar, labadaa nin waxaa lagu eedeeyay inay ku faraq xirteen Madaxtooyada, guddoomiyaha  xilligan isna waxaa lagu haystaa inuu ka dabategey aragtida kuwii hore.

 

Waa dhab arrimahaas oo dhan waxana jira duruufo muuqda oo taas sabab u noqon kara, waxaa ugu horeeya iyadoo dhaqaalaha  Barlamanku ay gacanta ku hayaan Cade iyo Gaagaab qofkii ay wax yar ka dareemaan inuu maskax furan leeyahay oo uusan u hoggaansami karin aragtidooda  gurracan isagaa caq u dhiman doona.

 

Dhaqaalihii dalka  wuxuu gacanta  u galay Cade,Afqurac, iyo Gaagaab
waxayna  arrini ku idlaatay inuu gaajo u dhinto ama meesha ka cararo
qofkii ay afgaran waayaan, waa arrinta ugu wayn ayaan isleeyahay ee
sababtay Barlamanka 10-ka sano dulliga baday dadkiisi.

 

Arrintu waxay gaartay in marka Barlamanku u codeeyo arrin uu wato Cade Muuse ee laga baxo hoolka Barlamanka isla markiiba gacanta Cade  ay ku jirto sida codayntu u dhacday iyo aragtiyada  ay xubnuhu ka dhiibteen ajandihii Cade watay ee la aqbalay.

 

Waxaa xiga aflagado iyo hanjabaad Cade uga timaada qof walba oo ka
horyimi arrintii Cade watay, markaas baa qofku la yaabaa halka looga
yimi iyo waxa odayga  ku diray, muddo ka dib ayuu ogaadaa in xubno ka
tirsan Barlamanku ay war ka geeyeen.

Ka dib xildhibaanki warka laga geeyay waxaa looga yeeraa Madaxtooyada, waxana la kala doorransiyaa inuu dantiisa ilaashado iyo inay meesha gaajo ku disho, ka dib waa qof iyo dadnimadiisa laakiin meel ayaa loo batay.

 

Maxaad  filaysaa haddii Barlaman ilaa xadkaas  dulli ku nool ah laga
talageliyo mustaqbalka dadwaynaha danyarta ah ee dhibta badani ay
taabatay afartii sano ee  la soo dhaafay iyo lixdii sano ee ka
horraysay?.

 

Tan kale doorashadan way ka dareen badan tahay kuwii hore, sababtoo ah
waxaa isku herdin doona -haddiiba ay dhacdo rag ay ku cusub tahay inay
M/wayne noqdaan iyo Cade Muuse oo dhadhamiyay xoolo xisaab la’aaneed.

 

Sidaas awgeed xubno badan ayay adag tahay in si fudud looga kiciyo
kuraasta Barlamanka kuwaas oo geed gaaban iyo mid dheerba u koray
inaan la beddelin, taas oo badankooda laga  yaabo inay u suuragasho.

Isbeddel lagu sameeyo Barlamanka maanta  jira iyo qofka  xildhibaan
noqonaya waxay saamayn aan caadi ahayn ku leeyihiin mustaqbalka qof
kasta oo Puntland ka tirsan, marka taasi waa inay keentaa in beelaha,
odayaasha dhaqanka  iyo waxgaradku ay si wayn uga fiirsadaan qofka
imanaya Barlamanka soo socda.

 

Waa in aan la aqbalin qof danayste ah oo ka fekeraya siduu maanta u
qadayn lahaa oo keliya ama qaad u heli lahaa, si dalka iyo dadkaba
looga  saaro xaaladda maanta lagu jiro waa in beeluhu u bislaadaan soo
xulidda qof ku dhiirran kara inuu yiraahdo ”MAYA” wax kasta  oo
aanay danta guud ee ummadda uga muuqanin.

 

Dadwaynaha Puntland waxaa muhiim u ah inay fiiro gaar ah u yeeshaan
laba guddi oo uu magacaabi doono Cade Muuse oo saammayn culus ku
yeelan doona doorashada soo socota:

 
1-Guddiga Ansixinta Barlamanka Cusub.
2- Guddiga Doorashada Maamuli Doona.

Labada guddi  midka hore wuxuu awood  u leeyahay dib u celinta qof
kasta oo aan munaasab u ahayn inuu xildhibaan ka noqdo Puntland,
Guddiga labaadna wuxuu maamulayaa doorashada oo dhan wuxuuna wood uleeyahay go’aanka doorashada.

 

Haddii labadaas guddi iyo Cade ay afka isgashadaan waa dhabbihii
burburka ee Puntland si kama dambays ah, si taas looga badbaado waa in
labada guddi ay madax iyo xubno ka noqdaan dadka lagu yaqaano
hufnaanta iyo kartida ee gobolka ku sugan oo aanay noqon karti
laawayaal aqoon leh ama  kartiilayaal aan aqoon lahayn.

 

Waxan oran karaa dadwaynaha  caadiga ee  gobolka ku dhaqan awood ayayu leeyihiin inay cayaaraan kaalinta arrimahan kaga aaddan, waa
caqlixumo in qofku ka maqnaado madasha looga  arriminayo danihiisa iyo
mustaqbalkiisa.

 

Haddii qofku aanu  noqon karin xildhibaan wuxuu awood u leeyahay inuugacan ku yeesho qofka la xulayo maadaama xulida Barlamanku ay beelsalka  ku hayso, inta badan dadku taas kuma baraarugsana lakin waa
arrin meesha ku jirta.

 

Dadka Dhallinyarada ah iyo Odayaasha kale ee doonaya  inay u tartamaan
Madaxtinimada Puntland waxaa la gudboon in hadafkoodu noqdo in
isbeddel lagu soo dabbaalo gobolka oo aanay u fekerin in qofka kasta
uu isagu wax noqdo.

 

Haddii taas la waayo waxay noqon doontaa in Cade Muuse  dib ugu soo
noqdo gobolka, haddii ay taasi dhacdana waxaa la hubaa in Puntland ay cadaabti adduun cagaha  la geli doono.

   

Abdalla H.Mohamed.

  

abdalahaji@gmail.com

Aragtida qoraalkan waxaa leh qoraaga ku saxiixan

 

Related posts:

1. Puntland ma la Badbaadin Karaa?
2. Puntland & Afarti Sano ee La Soo Dhaafay
3. Ciidamo ka tirsan Puntland oo soo galay S/land.
4. Tuulada Al-xamdulilaahi oo uu dagaal ku dhex maray ciidamada Puntland & rag maleeshiyo ah
5. Lacag Sh.S/land cusub oo ka soo degtey Berbera.