SomaliMirror

Shabakadda SomaliMirror waxay idiin soo gudbinaysaa warbixin ku saabsan kala jabka Isbahaysiga dib u xoraynta Soomaaliya, waxyaabaha uu salka ku hayo iyo cawaaqibta uu ku keeni karo halganka Islaamiga ah ee ka socda dalka, waxaana warbixintan oo ku qornayd Luqadda carabiga lagu faafiyay shabakad Warbaahineed oo ku baxda afka carabiga laguna magacaabo elaph.com taas oo aan idiinku tarjumnay luqadda Soomaaliga. Warbixintiina waatan:-

Muqawamada Soomaaliya markii ay ku guulaysatay Daalinta, Go’doominta iyo Jabinta Ciidamada gumaysiga Itoobiya ayna qarka u fuushay in ay ku dhawaaqdo guul kama danbays ah, ayaa waxaa hoosteeda ka curtay khilaaf lagu dhicisaynayo guulihii ay horay u gaartay, waxaana soo baxay codad ku baaqaya in laga tanaasulo waxyaabihii sababta u ahaa guusha iyo horumarka, waxaana muuqata in Muqaawamada Soomaaliya ay ka markhaati kacayso in aysan waxba ka duwanayn, dhaqdhaqaaqyadii Xornimo u dirirka u ahaa shucuubta iyo Ururrada, kuwaas oo awood u leh in ay ka hortagaan cadawga ayna ku jabiyaan goobaha dagaalka, balse marka ay soo horjoogsadaan albaabka guusha waxaa si lama filaan ah dhexdooda uga soo ifbaxa khilaafaad iyo iska horimaad khatar geliya guushii muddada dheer la sugayay mirihii loo fadhiyayna gacanta u saara cadawgii loollanka lagula jiray.

Muqaawamada Soomaaliya waxay dib u soo celinaysaa khaladaadkii ay horay ugu dhaceen in badan oo kamid ah dhaq dhaqaaqyadii Xornima doonka ama Islaamiga ahaa, kuwaas oo uu halakeeyay kala qaybsan ka dhashay in aysan marka hore meel isla dhigin qorshe dhaw oo hagaya dagaalka iyo mid fog oo qeexaya marxaladda ka danbaysa xoraynta kaas oo xanbaarsan dib u dhiska dhinacyada siyaasadda, dhaqaalaha, iyo bulshada.

Xoogagga Muqaawamada waxay marka hore ku gaabsadaan in lala diriro gumaysiga lagana saaro dalka taas oo ah wajiga koowaad ee istraatiijiyada, waxaana soo ifbaxda marka ay meel fog ka soo bidhaanto guushu khilaafaad bilaw u noqda dhib u dhac iyo gacan ka hadal dhex mara garabyadii halka saf ka soo wada jeeday.

Waxaa arrintaas tusaale cad u noqon kara dalka Afqaanistaan iyo xoogaggii Mujaahidiinta oo birta isu qaatay kadib markii ay Jabiyeen ciidamadii Midawga Sofiyeeti, waxayna Mujaahidiintii dhiigooda u soo huray badbaadinta dadka iyo dalku noqdeen baansiin lagu huriyay dhamaan gayiga Afgaanistaan, arrintan oo ahayd qorshe u degsanaa reer galbeedka oo taageero siinayay markii hore Mujaahidiinta si ay ugu jabiyaan cadawgooda awoodda badan ee Midawga Sofiyeeti, ka dibna ay si fudud uga Takhallusaan Jihaadka iyo Mujaahidiinta ayaga oo isu adeegsanayo gudahooda, Waxayna reer galbeedku noqdeen kuwo “Hal dhagax 2 shimbirood ku dilay” oo gurta mirihii ugu danbeeyay ee Jihaadkii Afqaanistaan maadaama ay meesha ka baxday quwaddii caalamiga ahayd ee tartanka kula jirtay “Midawga Sofiyeeti” Mujaahidiintii Reer Afgaanistanna ay laftooda is cunsiiyeen isla markaana ay ka hor joogsadeen in ay gaaraan himiladoodii ahayd dhisitaanka dawlad Islaami ah oo dalka Afqaanistaan ka hirgelisa shareecada Islaamka.

Qaybsanka Isbahaysiga

Qaybsanka Isbahaysiga dib u xoreynta ee ka dhashay heshiiskii Jabuuti ee isbahaysigu ugu kala jabay 2-da garab ee ay kala hoggaaminayaan Sh.Shariif Sh.Axmed, iyo Sh. Xassan Daahir Aweys ma uusan dhicin guusha iyo xoraynta dalka ka dib, balse wuxuu dhacay markii ay Muqaawamada Soomaaliya u dhawaatay in ay hanato guusha iyo xornimada.

Sh. Sahriif:- Sida laga fahmayo wararka uu siiyo warbaahinta wuxuu heshiiska Jabuuti u arkaa: mid Isfahan lala gaarayo beesha caalamka oo taageero siisa gumaysiga Itoobiya, tillaabo horay loo qaaday oo ku aaddan bixinta ciidamada gumaysiga Itoobiya, taasoo ah daruuro ka mid ah aasaasiyaadka dib u dhiska dalka kadib marka ay ciidamada Itoobiya dalka ka baxaan, ahna cunsur keeni kara in la duugo dagaallada sokeeye ayada oo isfahan lala gaarayo xukuumadda KMG ah.

Sh. Xassan Daahir:- Wuxuu u arkaa heshiis noocan oo kale ah in uusan sabab u noqonayn bixitaanka ciidamada gumaysiga Itoobiya balse uu siinayo furaha guusha,wuxuu ula muuqdaa mid gumaysiga u noqon kara dabool ay ku sii joogaan dalka. Wuxuuna ku dhaliilayaa heshiiskan in uu xanbaarsan yahay suura xumaynta Muqaawamada ka socota dalka, wuxuuna asal ahaan qabaa heshiis lala galo xukuumadda dalka u gacan gelisay cadow shisheeye in uu yahay mid aan bannaanayn sharci ahaan, siyaasad ahaan, iyo wadaniyad ahaanba, xoraynta Soomaaliyana ay lagama maarmaan tahay in ay ku dhalato waddada dagaalka iyo Muqaawamada ilaa uu gumaysigu jabkiisa caddaysto.

Dad fara badan ayaa waxay u arkaan in khilaafku uu salka ku hayo xiriirrada ay garabyada Isbahaysigu la leeyihiin dawladaha gobolka iyo caalamka, sidaa daraadeed ayey warbaahintu ugu kala magacawday garabka Asmara iyo garabka Jabuuti, taasi oo tafsiir u ah xiriirka goboleed ee ay ku kala xiran yihiin labada dhinac mana tilmaamayso goobaha ay kala deggan yihiin oo kaliya, taasina waxay shabahdaa wixii sababay dagaalkii ka dhex dhacay Mujaahidiintii Afganistaan kuwaas oo ku kala xirnaa dawlado gobolka ah iyo kuwo caalami ahba.

Khilaafka ka soo dhex booday Sh.Shariif Sh. Axmed iyo Sh. Xassan Daahir Aweys iyo garabyada ay kala hogaaminayaan wuxuu ku qotomaa kala duwanaansho xagga aragtida ah oo ku aaddan Soomaaliya loolankeeda iyo dawrkeeda, marka laga fiirsho dhinaca Sh.Aweys waxa Soomaaliya ka socda waa masrax lagula loolamayo gumaysiga Itoobiya iyo Maraykanka, wuxuu aaminsanyahay in Soomaaliyada mustaqbalka ay harsato xukun Islaami ah. Sh.Xasan wuxuu dagaalka u arkaa in uusan joogsi lahayn ilaa dhidibada loo taago saldano Islaami ah oo u madax banaan aragtideeda iyo maraajicdeeda iyo in lasoo celiyo gobolka Soomaali galbeed iyo walibana Soomaaliweyn.

Laakiin sida ka muuqata Sh.Shariif wuxuu xoogga saarayaa istiraatiijiyad kula haboon marxaladdan, taas oo ku taagan dhismaha aragti waddaniyadeed oo ballaaran si dariiqa ugu sahlan loogu xoreeyo dalka, ayada oo laga fogaanayo loollan baaxad weyn oo sii dheerayn kara cimriga dagaalka, wuxuu sidoo kale quud-darraynayaa dib u dhiska dalka, ayada oo dhinac la’isaga riixayo loollanka ka dhexeeya Itoobiya iyo Eritrea, waxaa kale oo u muuqata Sh.Shariif in cadowtooyo laga samaysto Maraykanka uusan saacidayn maslaxadda Soomaaliya.

Kadib markii ay heshiiska kala saxiixdeen DKMG ah ee la shaqaysa gumaysiga Itoobiya iyo garabka Isbahaysiga ee uu horkacayo Sh. Shariif Sh. Axamed waxaa isla markiiba gaashaanka u daruuray wixii lagu heshiiyay Sh.Xassan Daahir iyo ragga la fikirka ah, waxayna arrintu isu badashay loollan iyo go’aamo casilaad ah, waxayna arrimahaas dhamaan muujinayaan xididdada khilaafka ee labada aragtiyood ee kala taagan.

Khatarta:-

Khilaafka madaxda Maxkamadaha iyo Isbahaysiga ayaa ah halka khatartu uga soo fool leedahay dhaq dhaqaaqa Islaamiga ah ee Soomaaliya, maadaama kala jab noocan oo kale ah uu albaabka u furayo dagaal sokeeye oo ay ku caana maasho Itoobiya iyo Eritrea ayaga oo isku jabinaya kooxaha iyo qabaa’ilka, ama waxay dalka ku celinaysaa sidii xaalku ahaa ka hor intaysan soo bixin Maxkamadaha Islaamiga ah taas oo u ekaanaysa “Kud ka guur oo qanjo u guur”.

Kala qaybsankan wuxuu ka dhex dhacayaa rag ka koobnaa hal urur oo hal dallad ku midaysnaa sanooyinkii la soo dhaafay, rag isku hal saf ahaa xilligii uu dhacayay dagaalkii kharaaraa ee dagaal oogayaashii la magac baxay Isbahaysiga la dagaallanka argagixisada, markaas oo ay u muuqdeen kuwo horseed u ah midnimadii Soomaaliya iyo dhismaha mashruuc dib u dhis oo u adeega ummadda iyo dawlad oogta sharciga iyo kala danbaynta. Sifada ay shacabka Soomaaliyeed ku barbar istaageen Maxkamadaha Islaamiga ah waxay ahayd in ay u arkeen kuwo xaqiijin kara yididiilada shacabka ee ah Midaynta dalka Soomaaliya iyo soo celinta haybaddii dalka.

Kala jabkan waxaan shaki ku jirin in uu gogol dhig u yahay soo noolaynta dagaal oogayaashii oo fursad ka heli kara jawiga haatan muuqda waxayna isku dayayaan in ay dib isu abaabulaan ayna qabsadaan goobo ay ka fuliyaan falalkoodii waxshinimada ku dhisnaa. Waxaa kale oo laga dheehan karaa kala qaybsankan ku yimid Isbahaysiga dib u xoraynta in labada garab midkoodna uusan muquunin karin kan kale waxayna noqonaysaa in ay u xuubsiibtaan labo garab oo col isu ah, xilligaas oo Itoobiya ay noqonayso libin ku geeraar, waxaana xilligaas suurta gal ah ineysan daruuri u arkin joogitaanka ciidamadeeda ee dalka Soomaaliya maadaama ay Soomaalidu ku taagan yihiin jidkii ay la rabtay, badalkeedana ay garoonka ugu jiraan raggii ayada gudcurka ku baadigoobi jiray kuwaas oo ayaga oo aan ka warhayn markan fulinaya ujeedooyinkii ay ka lahayd Soomaaliya oo ah in aysan Soomaaliya waligeed degin aysanna ka hirgalin dawlad awood leh.

Khatarta intaa ka daran waxay tahay in kala jabka Isbahaysigu uusan wax sidaas ah ka fogayn loolanka ka dhexeeya Itoobiya iyo Eritrea oo murankoodu uusan daawo lahayn ilaa meesha uu ka baxo mid ka mid ah labada nidaam ee dalalkaas, taas oo ka dhigan in doorsoomayaasha nuujinaya khilaaf calooleedka ka jira Soomaaliya iyo go’aamada laga gaarayo aysan ku jirayn gacmaha labada dhinac oo kaliya laakiin waxay noqonaysaa cidda haysa daabka Masaarta quwado kale oo si gaar ah u eeganaya maslaxadooda, gaar ahaan garabka Sh.Xasan Daahir waxaa fariisin uu ka soo abaabulo hawlaha Muqaawamada u sii ahaan doona Asmara taas oo ku dirqinaysa in uu u baahdo garabka Eritrea halka dhinaca kale Sh. Shariif ugu danbayntii ay doonta khilaafku la galayso isbahaysiga Itoobiya, taasina waxay sii fogaynaysaa ragaadka, wuxuuna kala jabku labada garab gaarsiinayaa gacan ka hadal ama ha dooneen ama yaysan doonine waxayna arrintu ku soo idlaanaysaa Minjaxaabinta Tijaabadii qurxoonayd ee Maxkamadaha Islaamiga Soomaaliyeed.

Maxkamadaha Islaamiga Soomaaliyeed waxay ahaayeen muuqaalkii ugu horreeyay ee dib u soo nooleeya rajo laga qabo midnimada Soomaaliya tan iyo markii ay burburtay dawladdii dhexe ee Soomaliya sanadkii 1991 ee uu madaxda ka ahaa Gen. Maxamed Siyaad Barre, waxaa xilligii ay maxkamaduhu ka talinayeen koonfurta iyo bartamaha Soomaaliya soo noolaaday dambaaburadii waddaniyadda waxaana curatay bishii Midnimada, waxay soo celiyeen Nabaddii iyo Xasilloonidii waxayna fureen kaabayaashii dhaqaalaha waxayna shacabka Soomaaliyeed ka caymiyeen ceegadii ay ku hayeen dagaal oogeyaashu, waxayna sidoo kale ka koobnaayeen jiil uu sarreeyo wacyigooda Dawladnimo.

Laakiin xaaladdu waxay faraha ka sii baxaysaa haddii khilaafku uu saamayn ku yeesho hoggaanka Maxkamadaha Islaamiga ah ee gudaha gaar ahaan haddii ay la kala saftaan garabyada kala tagay ee ku kala sugan Jabuuti iyo Asmara, waxayna arrintaasi horseedi kartaa tasarruf aan habboonayn oo ay ku dhaqaaqaan hoggaanka Maxkamadaha Islaamka, taas oo dib inoo xasuusinaysa kala qaybsankii horay looga bartay hoggaamiye kooxeedyadii Soomaaliya, waxaana Muqaawamada Soomaaliya laga qaniinayaa isla godkii laga qaniinay Mujaahidiintii Afqaanistaan, taas oo dalka qoorta u galinaysaa loolan dhiig badan ku daato oo ay gadaal ka hagayaan quwado shisheeye.

Muqaawamada Soomaaliya:- Marxalad Cusub

Waxyaalaha ka dhalan kara khala jabkan ku yimid hoggaanka Maxkamadaha Islaamka iyo Isbahaysiga Dub u xoraynta waxaa ka mid ah in dhaqdhaqaaqa Islaamiga ah ee Soomaaliyeed ay la soo gudboonaato khatar ballaaran, taas oo aysan shaki ku jirin in ay saamayn ku yeelanayso awooddeeda iyo kalsoonidii ay ka haysatay bulsha weynta Soomaliyeed iyo walibana ra’yulcaamka carbeed iyo kan Islaamkaba.

Muqaawamada Islamiga ah ee soomaaliyeed waxay gaartay guulo ballaaran oo ah dhinacyada siyaasadda iyo milatariga. Dhinaca siyaasadda guulaha ay ka gaartay waxaa ka mid ah in ay ka horjoogsatay gumaysiga Itoobiya taabagelinta kooxda u shaqaysa si ay u dagto shacabka Soomaaliyeed, waxayna ku guulaysatay dhicisaynta sharciyadda hay’adaha dawladda KMG ah iyo kala furfurka Isbahaysigii ay abaabushay Itoobiya kadib markii ay qabsatay caasimadda Soomaaliya, waxayna guul ka gaartay in ay xididdada u siibto canaasirtii Itoobiya ka unugtay dalka gudihiisa, taas oo keentay in si dhamaystiran loo go’doomiyo ciidamada gumaysiga Itoobiya iyo inta la shaqaysa.

Dhinaca milatariga waxay Muqaawamadu ku guulaysatay in ciidamada gumaysigu aysan ku ladin dalka Soomaaliya waxayna ragaadisay awooddii milatari ee gumaysiga, ragaadin Dhaqaale iyo mid nafsi ah ilaa ay dhaafi wayeen ilaalinta xeryaha ay ka deggan yihiin Soomaaliya oo ay har iyo habeenba keeb la yuurur ku yihiin xilli ay gacantooda ka baxday koontaroolka dagaallada oo dawrkoodu ku soo koobmay isdifaac oo qura, waxaana Muqaawamada u suurta gashay in ay gacanta ku dhigaan inta badan gobollada koonfureed ee Soomaaliya.

Ayada oo ay hawshu taagan tahay in lagu dhawaaqo guushii kama danbaysta ahayd ee Mujahidiinta waxaa soo kuday kala qaybsanka hoggaankii sare ee Maxkamadaha Islaamiga ah halkii laga filayay in lasii hormariyo guulaha la gaaray iyo isu diyaarinta marxaladda ka danbaysa burburka xukuumadda u adeegta gumaysiga.

Waxaa muuqata in madaxda Isbahaysiga iyo maxkamadaha Islaamiga ah ay marin habaabiyeen mashruucii Muqaawamada taas oo dhaawac u gaysanaysa kalsoonidii ay ka haysteen Shacabka Soomaaliyeed iyo ra’yulcaamka dalalka carbeed iyo caalamkaba.

Hadaba waxaa la gudboon Muqaawamada meel kasta oo ay ka jirto caalamka in ay marka hore unkaan qorshe dhamaystiran kaas oo koobaya sidii dalka looga xorayn lahaa gumaysiga, iyo qeexidda xukuumadda lagu talo jiro in ay ka taliso dalka mustaqbalka iyo taabagelinta mashruucyo siyaasadeed, dhaqaale iyo bulsho oo la hirgeliyo marka dalka laga eryo gumaysiga.

Ugu danbayntii Waxaa iswaydiin mudan ma idlaaday wakhtigii lagu badbaadin lahaa guusha, mise waxaa jira wali fursado saamaxaya in laga hortago dhicisaynta tajrubada qurxoon ee ay gartay Muqaawamada Soomaaliya?

Su’aashas waxay si gaar ah u qusaysaa Labada Shiikh. Sh.Shariif sh. Axmed iyo Sh.Xasan Daahir.

www.somalimirror.com

 Daabaco         U dir saaxiib